Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 84

ततः प्रभाते विमले पित्ःन् संतर्पयेज्जलैः । श्राद्धं च ब्राह्मणैस्तत्र योग्यैः पाण्डव मानवाः

tataḥ prabhāte vimale pitḥn saṃtarpayejjalaiḥ | śrāddhaṃ ca brāhmaṇaistatra yogyaiḥ pāṇḍava mānavāḥ

ثم في الصباح الطاهر، ينبغي إرضاء الآباء الأسلاف (Pitṛ) بتقديمات الماء؛ وهناك، يا ابن باندو، ليُقَم طقس الشرادها (śrāddha) على يد براهمة مؤهّلين.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = तस्मात्/अनन्तरम् (thereafter)
प्रभातेin the morning
प्रभाते:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन — ‘प्रभाते’ (in the morning)
विमलेpure, clear
विमले:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — ‘विमले’ (pure/clear), ‘प्रभाते’ इति विशेषणम्
पितॄन्ancestors
पितॄन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), बहुवचन — ‘पितॄन्’ (the ancestors)
संतर्पयेत्should satisfy (offer)
संतर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसंतृप् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘संतर्पयेत्’ (let him satisfy/offer oblations)
जलैःwith water
जलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन — ‘जलैः’ (with waters)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘श्राद्धम्’ (śrāddha rite)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-बोधक/संबन्धक) — conjunction ‘and’
ब्राह्मणैःby brāhmaṇas
ब्राह्मणैः:
Karana (Instrument/Agentive instrument)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘ब्राह्मणैः’ (by/with brāhmaṇas)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — ‘there’
योग्यैःqualified
योग्यैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — ‘योग्यैः’ (fit/qualified), ‘ब्राह्मणैः’ इति विशेषणम्
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative/सम्बोधन), एकवचन — ‘हे पाण्डव’ (O Pāṇḍava)
मानवाःpeople
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन — ‘मानवाः’ (men/people)

Unspecified (addressing a Pāṇḍava; likely a didactic dialogue within the narrative)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (general bank-site implied)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍava (addressed as ‘pāṇḍava’)

Scene: At a serene riverbank at dawn, a pilgrim faces the flowing Revā, offering cupped-water tarpana; nearby, a small śrāddha setup with darbha, piṇḍa vessels, and seated brāhmaṇas under a tree.

P
Pitṛs
B
Brāhmaṇas
P
Pāṇḍava

FAQs

Pilgrimage piety is completed by gratitude to ancestors—tarpaṇa and śrāddha done correctly sustain dharma across generations.

The instruction is situated in the Revākhaṇḍa tīrtha context (Revā/Narmadā sacred region), implying heightened efficacy of pitṛ rites at the described place.

Pitṛ-tarpaṇa with water at dawn and performance of śrāddha through qualified brāhmaṇas.