Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 115

व्रजन्ति वैष्णवं लोकं दत्त्वा पादं यमोपरि । प्राणत्यागात्परं लोकं वैष्णवं नात्र संशयः । भित्त्वाशु भास्करं यान्ति नात्र कार्या विचारणा

vrajanti vaiṣṇavaṃ lokaṃ dattvā pādaṃ yamopari | prāṇatyāgātparaṃ lokaṃ vaiṣṇavaṃ nātra saṃśayaḥ | bhittvāśu bhāskaraṃ yānti nātra kāryā vicāraṇā

يمضون إلى عالم فيشنو، كأنهم وضعوا قدمهم فوق ياما نفسه. وبعد مفارقة نَفَس الحياة ينالون المَقام الفيشْنَوي، ولا شكّ في ذلك. ويخترقون سريعًا ما وراء فلك الشمس ويمضون؛ فلا حاجة إلى مزيد من التروّي.

व्रजन्तिthey go
व्रजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
वैष्णवम्Vishnu’s (Vaishnava)
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (लोकम् इत्यस्य)
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having given’
पादम्a foot/step
पादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
यम-उपरिupon Yama
यम-उपरि:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयम (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formउपरि—अव्यय (prepositional adverb ‘upon/over’); यम—षष्ठी-सम्बन्धार्थे (implicit genitive: ‘upon Yama’)
प्राणत्यागात्after the giving up of life
प्राणत्यागात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्राणत्याग (प्रातिपदिक) = प्राण + त्याग
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थः (ablative: ‘from/after’); समासः—प्राण (life-breath) + त्याग (abandonment)
परम्higher/supreme
परम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम्)
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैष्णवम्Vaishnava
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम्)
not
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place ‘here’)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भित्त्वाhaving pierced
भित्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having split/pierced’
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb ‘quickly’)
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यान्तिthey go
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
not
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
कार्याneed/necessity
कार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कार्य’ (thing to be done/necessary)
विचारणाdeliberation
विचारणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविचारणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate narrative context in Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Cakratīrtha (contextual)

Type: ghat

Listener: King

Scene: A luminous soul-journey: the devotee steps over Yama (symbolic conquest of death), rises through radiant spheres, pierces the sun’s orb, and proceeds to a serene Vaiṣṇava realm.

V
Viṣṇu
Y
Yama
B
Bhāskara

FAQs

True tīrtha-merit and dharmic observance are said to conquer fear of death and lead the devotee to a higher divine realm.

Cakratīrtha in the Revā (Narmadā) sacred geography, whose fruits are being summarized as a phalaśruti.

This verse is primarily a result-statement (phalaśruti), concluding the merit of the rite rather than adding new procedural steps.