Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः । एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद

Transliteration

tvattīrthaṃ bhūtale puṇyaṃ matprasādādbhaviṣyati | vedavedāṅgatattvajño hyaśeṣajñānakovidaḥ | ekastvamasi niḥsaṅgo matprasādena nārada

Translation

«وبفضلي سيغدو تيرثاك على الأرض مقدّسًا. فأنت عارفٌ بحقيقة مقاصد الفيدا وملحقاتها (فيدأنغا)، حاذقٌ بكلّ علم؛ وبفضلي، يا نارادا، تقف وحدك غيرَ متعلّق.»

Word by Word

• त्वत्तीर्यम्: your tīrtha (holy place)
• त्वत्तीर्यम्: Karta/Pratipadyam (Subject)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (your + sacred place)

• भूतले: on earth
• भूतले: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• पुण्यम्: holy/meritorious
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘त्वत्तीर्यम्’ इति विशेषण

• मत्प्रसादात्: from my grace
• मत्प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः: knower of the truth of the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (कृदन्त; √ज्ञा धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (knower of the truth of Vedas and Vedāṅgas)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (particle: indeed/for)

• अशेषज्ञानकोविदः: expert in all knowledge
• अशेषज्ञानकोविदः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अशेष (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक) + कोविद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (skilled in all knowledge)

• एकः: alone/one
• एकः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• असि: are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद

• निःसङ्गः: detached
• निःसङ्गः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग/अव्यय) + सङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्/निः-तत्पुरुषः (free from attachment)

• मत्प्रसादेन: by my grace
• मत्प्रसादेन: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• नारद: O Nārada
• नारद: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Śiva (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nārada-tīrtha (implied)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: Śiva proclaims that Nārada’s tīrtha on earth will become supremely meritorious; Nārada is shown as solitary, unattached, radiant with Vedic knowledge, receiving the decree.

Characters & Entities

• Śiva
• Nārada
• Veda
• Vedāṅga
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha becomes supremely purifying when rooted in divine grace and upheld by a realized, unattached sage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A tīrtha associated with Nārada in the Revā/Narmadā sacred region is being declared holy.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual here; it is a declaration of tīrtha-sānctity and the spiritual stature of Nārada.