Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्

Transliteration

sapta svarāstrayo grāmā mūrcchanāścaikaviṃśatiḥ | tānā ekonapañcāśatprasādānme tava dhruvam

Translation

هناك سبعةُ سْوَرات، وثلاثةُ غرامات، وإحدى وعشرون مُورْتْشَنا؛ وهناك تسعٌ وأربعون تانا. وبفضلي ستثبت هذه يقينًا على يديك.

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याविशेषण; (here) पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनानुगामी (qualifies ‘svarāḥ’)

• स्वराः: notes (svaras)
• स्वराः: Karta (Enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• त्रयः: three
• त्रयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ग्रामा’ इति विशेषण

• ग्रामाः: scales/modes (grāmas)
• ग्रामाः: Karta (Enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मूर्च्छनाः: mūrchhanās (melodic progressions)
• मूर्च्छनाः: Karta (Enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: मूर्च्छना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• एकविंशतिः: twenty-one
• एकविंशतिः: Karta/Predicate-number (Count)
• Type: Noun
• Root: एकविंशति (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या (twenty-one)

• तानाः: tānas (tones)
• तानाः: Karta (Enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: तान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• एकोनपञ्चाशत्: forty-nine
• एकोनपञ्चाशत्: Karta/Predicate-number (Count)
• Type: Noun
• Root: एक-ऊन-पञ्चाशत् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या (49) = ‘one less than fifty’

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Possessor/Relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी एकवचन रूप (Gen./Dat. sg. enclitic)

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/Relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण; निश्चयार्थक (certainly)

Speaker

Śiva (implied by immediate context of Śūlin and disappearance of the Deva)

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: A didactic, luminous moment: Śiva confers the structure of musical science upon Nārada—notes and patterns visualized as subtle glyphs or floating motifs around the vīṇā.

Characters & Entities

• Śiva
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can sanctify and establish even refined arts like music as a vehicle of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader passage belongs to the Revā Khaṇḍa, celebrating the sacred landscape connected with the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse focuses on sacred knowledge (musical science) bestowed by grace.