Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 50

Devanagari script

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । उत्थापयस्व देवेशं लक्ष्मि त्वमविशङ्किता

Transliteration

adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam | utthāpayasva deveśaṃ lakṣmi tvamaviśaṅkitā

Translation

«اليوم قد أثمر مولدي، وحياتي حياةٌ مباركة. يا لاكشمي، بلا تردّد، أيقظي ربَّ الآلهة.»

Word by Word

• अद्य: today/now
• अद्य: Adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (enclitic)

• सफलम्: fruitful
• सफलम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सफल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'जन्म' इति विशेषणम्

• जन्म: birth
• जन्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• सुजीवितम्: well-lived
• सुजीवितम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सु + जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (सु-जीवितम् = शोभनं जीवितम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'जीवितम्' इति विशेषणम्

• उत्थापयस्व: raise (him), awaken
• उत्थापयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत् + √स्था (धातु) + णिच्
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• देवेशम्: Lord of the gods
• देवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (देवानाम् ईशः), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• लक्ष्मि: O Lakṣmī
• लक्ष्मि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative) एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• अविशङ्किता: unhesitating, without fear
• अविशङ्किता: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + विशङ्कित (√शङ्क् + क्त)
• Form: नञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'त्वम्' इति विशेषणम्

Speaker

Nārada (implied continuation of address in the scene)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada, overwhelmed, speaks with folded hands toward Lakṣmī seated at the Lord’s feet, requesting her to awaken the Deva-īśa; the scene glows with dawn-like auspicious light over the milky ocean.

Characters & Entities

• Nārada
• Lakṣmī
• Deveśa (Viṣṇu/Keśava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of the Lord is presented as the supreme fulfillment of life, and sincere devotees seek divine help for the welfare of all.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific earthly tīrtha is named; the emphasis is on darśana in the divine realm.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse highlights darśana and reverent request (prārthanā).