Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14
Devanagari script
तावन्तो देवदैत्येन्द्राः पक्षाभ्यां तस्य जज्ञिरे । तेषां मध्ये पुनः सा तु नर्मदा भ्रमते सरित्
Transliteration
tāvanto devadaityendrāḥ pakṣābhyāṃ tasya jajñire | teṣāṃ madhye punaḥ sā tu narmadā bhramate sarit
Translation
فولد من جناحيه عددٌ عظيم من سادة الدِّيفات ورؤساء الدَّيتْيَات. ثم ها هي نهرُ نَرْمَدَا من جديد تتحرك وتنساب في وسطهم.
Word by Word
तावन्तःso many/as many
तावन्तः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यापरिमाणवाचक विशेषण
देव-दैत्य-इन्द्राःchiefs among gods and daityas
देव-दैत्य-इन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (देवाश्च दैत्याश्च) + तत्पुरुषः (इन्द्राः = chiefs)
पक्षाभ्याम्from/with the two wings
पक्षाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
जज्ञिरेwere born/arose
जज्ञिरे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (particle: but/indeed)
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भ्रमतेwanders
भ्रमते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सरित्the river
सरित्:
Karta (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जातिवाचक-नाम (apposition)
Speaker
Narrator (contextual)
Characters & Entities
N
NarmadāD
DevaD
DaityaM
Mahādeva (implied)FAQs
Narmadā is portrayed as moving through the very fabric of cosmic history—her sanctity surpasses ordinary worldly divisions.
The Revā/Narmadā tīrtha tradition—where the river is treated as a living sacred presence central to pilgrimage.
None explicitly; the verse strengthens the theological basis for Narmadā-snān and Narmadā-parikramā traditions.