Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

शूद्रान्नं मन्त्रसंयुक्तं यो विप्रो भक्षयेन्नृप । सोऽस्पृश्यः कर्मचाण्डालः स्पृष्ट्वा स्नानं समाचरेत्

Transliteration

śūdrānnaṃ mantrasaṃyuktaṃ yo vipro bhakṣayennṛpa | so'spṛśyaḥ karmacāṇḍālaḥ spṛṣṭvā snānaṃ samācaret

Translation

أيها الملك، إن أكلَ البراهميُّ طعامَ الشودرَة وإن كان مُقَدَّسًا بالمانترا، صار نجسًا لا يُمَسّ، كأنه «تشاندالا بالسلوك»؛ ومن مسَّه فليؤدِّ غُسلَ التطهير.

Word by Word

• शूद्रान्नम्: food of a Śūdra
• शूद्रान्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शूद्रस्य अन्नम्)

• मन्त्रसंयुक्तम्: mixed/combined with mantra(s)
• मन्त्रसंयुक्तम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मन्त्रेण/मन्त्रैः संयुक्तम्)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचकः (relative pronoun)

• विप्रः: a Brahmin
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भक्षयेत्: should eat
• भक्षयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भक्ष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्पृश्यः: untouchable
• अस्पृश्यः: Pradhana-predicative (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अस्पृश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-प्रत्ययान्त (न स्पृश्यः)

• कर्मचाण्डालः: a chāṇḍāla by conduct
• कर्मचाण्डालः: Pradhana-predicative (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: कर्म (प्रातिपदिक) + चाण्डाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्मणः चाण्डालः)

• स्पृष्ट्वा: having touched
• स्पृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्पृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• स्नानम्: bath
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + √चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: The king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A king listens as a sage explains purity rules; a Brahmin who has eaten prohibited food stands apart; nearby a riverbank scene shows a purificatory bath being undertaken after contact.

Characters & Entities

• Īśvara
• nṛpa (king)
• vipra
• śūdra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual life demands consistency between mantra-sacrality and personal conduct; misuse or transgression is treated as spiritually contaminating.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is named; the verse deals with purity rules within dharma instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prescribes snāna (purificatory bathing) after contact with a person deemed ‘aspṛśya’ due to the stated transgression.