Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

गुह्याद्गुह्यतमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । शूलपाणिः समभ्यर्च्य इन्द्राद्यैरप्सरोगणैः

guhyādguhyatamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | śūlapāṇiḥ samabhyarcya indrādyairapsarogaṇaiḥ

أشدّ سرًّا من السرّ، هذا التيرثا لم يكن من قبل ولن يكون من بعد. هناك يُعبَد شُولاباني (شيفا) عبادةً لائقةً على يد إندرا وجموع الأبساراس وغيرهم.

गुह्यात्than (what is) secret
गुह्यात्:
Apadana (Ablative of comparison/अपादान)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative) एकवचनम्; तुलना-प्रयोगः (than secret)
गुह्यतमम्most secret
गुह्यतमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुह्यतम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्; अतिशय-विशेषणम् (superlative)
तीर्थम्sacred place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
भूतम्(has) been
भूतम्:
Kriya-visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभूत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभू (धातु) + क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'been/occurred'
nor
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
भविष्यतिwill be, will occur
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
शूलपाणिःŚiva (the one with a trident in hand)
शूलपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूल + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; समासः—शूलः पाणौ यस्य सः (बहुव्रीहिः)
समभ्यर्च्यhaving worshipped
समभ्यर्च्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + अभि + अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); 'having duly worshipped'
इन्द्राद्यैःby Indra and others
इन्द्राद्यैः:
Karana (Agent-instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootइन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; समासः—इन्द्रः आदिः येषां ते (तत्पुरुषः/समाहारः: 'Indra and others')
अप्सरोगणैःby the groups of apsarases
अप्सरोगणैः:
Karana (Instrument/Agent group)
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; समासः—अप्सरसां गणाः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

Deductively: Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa

Tirtha: Guhyatama-tīrtha of Revā-khaṇḍa (Śūlapāṇi-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A secluded forested river-cove or cave-like bank; Śiva as Śūlapāṇi is worshipped by Indra and apsarases—Indra with vajra and crown, apsarases offering flowers, lamps, and dance; the atmosphere is secret, twilight-luminous.

Ś
Śūlapāṇi (Śiva)
I
Indra
A
Apsarogaṇa (Apsarases)

FAQs

The Purāṇa elevates certain sacred places as uniquely potent—where even the gods worship Śiva—underscoring the incomparable sanctity of that tīrtha.

A highly esoteric/hidden tīrtha in Revā Khaṇḍa, presented as unparalleled in past and future.

Worship (arcana) of Śiva/Śūlapāṇi is highlighted, performed even by Indra and celestial attendants.