Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44
Devanagari script
रथं देवमयं कृत्वा तमारूढो जगद्गुरुः । निर्ययौ दानवो यत्र कोपाविष्टो महेश्वरः
Transliteration
rathaṃ devamayaṃ kṛtvā tamārūḍho jagadguruḥ | niryayau dānavo yatra kopāviṣṭo maheśvaraḥ
Translation
فلما أتمّ صنع العربة وجعلها إلهيةً خالصة، ركبها مُعلّم العالم. ثم انطلق مهيشفرا، وقد استبدّ به الغضب، إلى الموضع الذي كان فيه الدانَفا.
Word by Word
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देवमयम्divine-made, consisting of gods/divinity
देवमयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां मयः = made of/consisting of divine [substance])
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done)
तम्that (chariot)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आरूढःmounted
आरूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past active sense/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (having mounted)
जगत्-गुरुःthe teacher of the world
जगत्-गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः गुरुः)
निर्ययौwent out, set forth
निर्ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb of place)
कोप-आविष्टःseized by anger
कोप-आविष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकोप (प्रातिपदिक) + आ-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थ (कोपेन आविष्टः = possessed by anger)
महेश्वरःMaheshvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)
Visual Art Cues
Scene: Śiva, the World-Teacher, mounts the now-divine chariot; his face fierce with controlled wrath, setting out toward the Dānava’s location—an unstoppable departure scene.
Characters & Entities
M
Mahēśvara (Śiva)D
Dānava (Andhaka)FAQs
The Divine acts decisively to restrain destructive forces—wrath here is dharmic, aimed at restoring cosmic balance.
No specific tīrtha is directly praised in this verse.
None; it narrates Shiva’s departure to confront the enemy.