Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

Devanagari script

ये भक्त्या परया देव योजनानां शते स्थिताः । स्मरिष्यन्ति जितात्मानस्तेषां त्वं वरदो भव

Transliteration

ye bhaktyā parayā deva yojanānāṃ śate sthitāḥ | smariṣyanti jitātmānasteṣāṃ tvaṃ varado bhava

Translation

يا ربّ، حتى الذين يقيمون على بُعد مئة يوجانا، إن ذكروك بتعبّدٍ أسمى—وهم ضابطو النفس—فكن لهم واهبَ النِّعَم والبركات.

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: bhakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• परया: supreme
• परया: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying भक्त्या)

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• योजनानाम्: of yojanas
• योजनानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yojana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• शते: at a hundred (yojanas)
• शते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śata (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्थिताः: situated
• स्थिताः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: sthita (कृदन्त; स्था-धातु)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘standing/being situated’

• स्मरिष्यन्ति: will remember
• स्मरिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• जित-आत्मानः: self-controlled
• जित-आत्मानः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: jita (कृदन्त; जि-धातु) + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (जितः आत्मा यस्य/जितात्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ये)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वरदः: giver of boons
• वरदः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: vara-da (प्रातिपदिक: वर + द)
• Form: उपपद-तत्पुरुष (वरं ददाति इति), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate)

• भव: be
• भव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Brāhmaṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-smaraṇa-mahātmyam (remembrance of the Narmadā Lord)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Deva/Īśvara

Visual Art Cues

Scene: Devotees far away—across plains and villages—sit in meditation remembering the Lord of Narmadā; a subtle divine radiance connects them to the river shrine.

Characters & Entities

• Deva
• Narmadā (implied sacred locus)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere remembrance (smaraṇa) with supreme devotion reaches the Lord regardless of distance and draws divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon is tied to the Lord’s presence in the Narmadā region, extending its grace even to distant devotees.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa (devotional remembrance) is highlighted as an effective practice, even for those far from the tīrtha.