Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

अन्नहीनो दहेद्राष्ट्रं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । दातारं दक्षिणाहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

annahīno dahedrāṣṭraṃ mantrahīnastu ṛtvijaḥ | dātāraṃ dakṣiṇāhīno nāsti yajñasamo ripuḥ

اليَجْنَةُ إذا خلت من الطعام قد تُحرق مملكةً؛ والكاهنُ (ṛtvij) إذا خلا من المانترا أفسد الشعيرة؛ وإذا غابت الدكشِنا أضرّت بالراعي المتصدّق. لا عدوّ يُضاهي قربانًا معيبًا.

अन्नहीनःone lacking food
अन्नहीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (अन्नेन हीनः = lacking food)
दहेत्should burn
दहेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (should burn)
राष्ट्रम्the kingdom
राष्ट्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
मन्त्रहीनःone lacking mantra
मन्त्रहीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (मन्त्रेण हीनः = lacking mantra)
तुbut
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
ऋत्विजःpriests (ṛtviks)
ऋत्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
दातारम्the giver/patron
दातारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
दक्षिणाहीनःone lacking dakṣiṇā (fee)
दक्षिणाहीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (दक्षिणया हीनः = lacking fee)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यज्ञसमःequal to a sacrifice
यज्ञसमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (यज्ञेन समः = equal to a sacrifice)
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Rājā (the king) (continuing his concern about ritual defects)

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: A didactic tableau: the yajña pavilion with three symbolic lacks—empty grain baskets, a priest with closed/forgotten mantra scrolls, and an unoffered dakṣiṇā tray—while ominous smoke curls, suggesting the rite turning hostile.

Y
Yajña
Ṛtvij
D
Dakṣiṇā
R
Rāṣṭra
D
Dātā (Yajamāna)

FAQs

Sacred actions must be complete and properly supported; negligence in yajña becomes self-destructive, harming society and the patron.

No single tīrtha is named; the verse is a dharma-warning within the Revā Khaṇḍa narrative setting.

Ensure sufficiency of anna (offerings/food), correctness of mantras, and due dakṣiṇā to priests to prevent ritual ‘harm’.