Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

कावेरीसङ्गमे राजन्स्नानदानार्चनं नरैः । कृतं भक्त्या नरश्रेष्ठ अश्वमेधाधिकं फलम्

Transliteration

kāverīsaṅgame rājansnānadānārcanaṃ naraiḥ | kṛtaṃ bhaktyā naraśreṣṭha aśvamedhādhikaṃ phalam

Translation

أيها الملك، عند ملتقى نهر كافيري، إن الاغتسال المقدّس والصدقة والعبادة التي يؤديها الناس بإخلاص تمنح ثمرةً تفوق حتى ثمرة ذبيحة الأشفاميدها، يا خير الرجال.

Word by Word

• कावेरी-सङ्गमे: at the confluence of the Kāverī
• कावेरी-सङ्गमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कावेरी (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कावेरी-सम्बन्धी सङ्गमः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; Locative singular

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; Vocative singular

• स्नान-दान-अर्चनम्: bathing, giving, and worship
• स्नान-दान-अर्चनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (स्नानं च दानं च अर्चनं च); Nom/Acc singular

• नरैः: by men
• नरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; Instrumental plural

• कृतम्: done/performed
• कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Past passive participle ‘done’

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; Instrumental singular

• नर-श्रेष्ठ: O best of men
• नर-श्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणां श्रेष्ठः); Vocative singular

• अश्वमेध-अधिकम्: greater than an Aśvamedha
• अश्वमेध-अधिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्वमेध (प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पञ्चमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (अश्वमेधात् अधिकम् / अश्वमेधस्य अधिकम्); agreeing with ‘फलम्’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; Nom/Acc singular

Speaker

Narrator (addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāverī-saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (King)

Visual Art Cues

Scene: A king is addressed by a sage; at a river confluence pilgrims bathe, offer gifts, and worship at a small shrine/altar; the saṅgama waters swirl with auspicious signs; the merit is symbolized by a radiant yajña-horse motif fading before the tīrtha’s glory.

Characters & Entities

• Kāverī-saṅgama
• Aśvamedha
• Snāna
• Dāna
• Arcana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion-centered practices at a great tīrtha can exceed the merit of grand ritual sacrifices, highlighting bhakti and sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāverī-saṅgama.

What ritualistic prescription is mentioned?

A triad is prescribed: snāna (bathing), dāna (charity), and arcana (worship), to be done with bhakti.