Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन

śrīmārkaṇḍeya uvāca | jāleśvarātparaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | tasyotpattiṃ kathayataḥ śṛṇu tvaṃ pāṇḍunandana

قال شري ماركاندييا: لم يوجد قطّ، ولن يوجد أبداً، تيرثا أسمى من جاليشڤارا. فاسمع يا ابن باندو وأنا أروي لك نشأته.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Markandeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
जालेश्वरात्from Jāleśvara
जालेश्वरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootजालेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
परम्higher, superior
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
भूतम्(has) been, existed
भूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; भूतकालवाचक-विशेषणम् (तीर्थम्)
nor
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that (tīrtha)
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
उत्पत्तिम्origin, arising
उत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
कथयतःof (me) who is narrating
कथयतः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present active participle), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; परस्मैपदी; ‘मे/मम’ इत्यर्थे वक्तुः सम्बन्धः
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु-नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाण्डोः नन्दनः)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Jāleśvara

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍunandana (Pāṇḍava prince)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya, radiant and composed, addresses a Pāṇḍava prince in an āśrama setting, proclaiming Jāleśvara as the supreme tīrtha and inviting attentive listening to its origin.

M
Mārkaṇḍeya
J
Jāleśvara
P
Pāṇḍunandana (Yudhiṣṭhira)

FAQs

The Purāṇas exalt certain sites as uniquely potent, and they ground that claim in an origin narrative meant to inspire faith and practice.

Jāleśvara is declared incomparable among tīrthas.

None in this verse; it introduces the forthcoming account of the tīrtha’s origin.