Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

सम्प्राप्तां कार्त्तिकीं दृष्ट्वा गत्वा तत्र नृपोत्तम । चतुर्दश्यामुपोष्यैव स्नात्वा वै नर्मदाजले

samprāptāṃ kārttikīṃ dṛṣṭvā gatvā tatra nṛpottama | caturdaśyāmupoṣyaiva snātvā vai narmadājale

إذا رأى المرءُ أن شهر كَارْتِّكِي (Kārttikī) قد حلّ، يا أفضلَ الملوك، فليذهب إلى هناك؛ وفي اليوم القمري الرابع عشر، صائمًا، ليغتسل في مياه نَرْمَدَا (Narmadā).

सम्प्राप्ताम्arrived/come
सम्प्राप्ताम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'कार्त्तिकीम्' इत्यस्य विशेषणम्
कार्त्तिकीम्Kārttikī (month/season)
कार्त्तिकीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/स्थान)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण
नृपोत्तमO best king
नृपोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप-उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमः नृपः)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-वस् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); उपवासं कृत्वा (having fasted)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed)
नर्मदाजलेin the waters of the Narmadā
नर्मदाजले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा-जल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः जलम्)

Śiva (Śaṅkara)

Tirtha: Revā (Narmadā) at Loṭaṇeśvara vicinity

Type: ghat

Listener: A king (nṛpottama)

Scene: At dawn on caturdaśī, pilgrims stand waist-deep in Narmadā, hands cupped for arghya; some keep a simple fast, carrying only a water pot; the riverbank shrine awaits worship after bathing.

K
Kārttikī
N
Narmadā

FAQs

Pilgrimage and disciplined vrata (fasting with sacred bathing) in Kārttikī are upheld as a direct means of purification.

The Narmadā (Revā) tīrtha-region is central; the instruction is to go to that sacred locale for observance.

Observe upavāsa (fast) on caturdaśī and perform snāna (ritual bath) in Narmadā-jala.