Adhyaya 22

Verse 1

। श्री मार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि सा विशल्या ह्यभूद्यथा । आश्चर्यभूता लोकस्य सर्वपापक्षयंकरी

قال شري ماركاندييا: والآن سأبيّن كيف عُرفت تلك بالقوة/الموضع المقدّس باسم «فِشَالْيَا»، آيةً للعالم، ومُبيدةً لجميع الخطايا.

Verse 2

ब्रह्मणो मानसः पुत्रो मुख्यो ह्यग्निरजायत । मुख्यो वह्निरितिप्रोक्त ऋषिः परमधार्मिकः

وُلِدَ من براهما ابنٌ مولودٌ من الذهن: أغني (إله النار) المسمّى «موخيا». وهذا الرِّشي المعروف بـ«موخيا فَهْني» كان بالغَ البرِّ والاستقامة.

Verse 3

तस्य स्वाहाभवत्पत्नी स्मृता दाक्षायणी तु सा । तस्यां मुख्या महाराज त्रयः पुत्रास्तदाऽभवन्

وكانت زوجته سْفاهَا (Svāhā)، وتُذكَر أنها ابنةُ دكشا (Dakṣa). أيها الملك العظيم، وُلِدَ لموخيا حينئذٍ ثلاثةُ أبناء.

Verse 4

अग्निराहवनीयस्तु दक्षिणाग्निस्तथैव च । गार्हपत्यस्तृतीयस्तु त्रैलोक्यं यैश्च धार्यते

ويتجلّى أغني كالنار الآهَفَنِيَّة (Āhavanīya)، وكذلك كنار الدَّكْشِنَة (Dakṣiṇa)؛ وثالثًا كنار الغارهَبَتْيَة (Gārhapatya). وبهذه النيران المقدّسة يُحفَظ نظام العوالم الثلاثة.

Verse 5

तथा वै गार्हपत्योऽग्निर्जज्ञे पुत्रद्वयं शुभम् । पद्मकः शङ्कुनामा च तावुभावग्निसत्तमौ

وكذلك وُلِدَ من أغني الغارهَبَتْيَة ابنان مباركان: بَدْمَكَ (Padmaka) وآخر يُدعى شَنْكُو (Śaṅku)، وكلاهما من أسمى النيران.

Verse 6

वसन्नग्निर्नदीतीरे समाश्रित्य महत्तपः । रुद्रमाराधयामास जितात्मा सुसमाहितः

وأقام أغني على ضفّة النهر، متّخذًا رياضةً عظيمة (تَبَس). وعبد رودرا بقلبٍ مقهور الهوى، جامعٍ لذاته في تمام التأمّل.

Verse 7

दशवर्षसहस्राणि चचार विपुलं तपः । तमुवाच महादेवः प्रसन्नो वृषभध्वजः

لمدة عشرة آلاف سنة أجرى تقشّفًا عظيمًا وتنسّكًا واسعًا. ثم تكلّم معه مهاديڤا، صاحب راية الثور، وقد رضي عنه.

Verse 8

भोभो ब्रूहि महाभाग यत्ते मनसि वर्तते । दाता ह्यहमसंदेहो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

«تكلّم، أيها السعيد الحظ، عمّا في قلبك. فأنا واهبٌ لا ريب، ولو كان المطلوب بالغ العسر في نيله.»

Verse 9

अग्निरुवाच । नर्मदेयं महाभागा सरितो याश्च षोडश । भवन्तु मम पत्न्यस्तास्त्वत्प्रसादान्महेश्वर

قال أغني: «يا ماهيشڤارا، بفضلك فلتكن نَرْمَدَا والأنهار الستة عشر المباركة زوجاتٍ لي.»

Verse 10

तासु वै चिन्तितान् पुत्रानग्र्यानुत्पादयाम्यहम् । एष एव वरो देव दीयतां मे महेश्वर

«ومن خلالهنّ سأُنجب أبناءً أفاضل كما تمنّيت. هذا وحده هو العطاء، أيها الإله؛ فامنحه لي يا ماهيشڤارا.»

Verse 11

ईश्वर उवाच । एतास्तु धिष्णिनाम्न्यो वै भविष्यन्ति सरिद्वराः । पत्न्यस्तव विशालाक्ष्यो वेदे ख्याता न संशयः

قال الإيشڤارا: «هذه الأنهار الفاضلة ستكون حقًّا معروفة باسم دِهِشْنِي. وستكون زوجاتك، إلهاتٍ واسعات العيون، مذكوراتٍ في الفيدا، لا شكّ في ذلك.»

Verse 12

तासां पुत्रा भविष्यन्ति ह्यग्नयो येऽध्वरे स्मृताः । धिष्ण्यानाम सुविख्याता यावदाभूतसम्प्लवम्

سيكون أبناؤهنّ هم الآغنيّات (أغني) الذين يُتذكَّرون في القربان؛ مشهورين كنيران الدِّشْنْيَا (Dhiṣṇya)، ويبقون مذكورين إلى انحلال الكائنات.

Verse 13

एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत । नर्मदा च सरिच्छ्रेष्ठा तस्य भार्या बभूव ह

فلما قال ذلك، توارى مهاديڤا في الحال. وأمّا نَرْمَدَا، خير الأنهار، فقد صارت حقًّا زوجته.

Verse 14

कावेरी कृष्णवेणी च रेवा च यमुना तथा । गोदावरी वितस्ता च चन्द्रभागा इरावती

كاڤيري وكريشناڤيني، وريڤا ويَمُنا؛ وغوداڤري وفيتاستا، وتشاندْرَبهاغا وإيراڤتي—هذه الأنهار المشهورة تُعلَن في هذا السرد المقدّس.

Verse 15

विपाशा कौशिकी चैव सरयूः शतरुद्रिका । शिप्रा सरस्वती चैव ह्रादिनी पावनी तथा

ڤيباشا وكوشيكي، وسَرَيو وشَتَرودْرِكا؛ وشِپرا وسَرَسْوَتي، وكذلك هرادِني وباڤَني—وهذه أيضًا تُذكر ضمن الأنهار المُطهِّرة.

Verse 16

एताः षोडशा नद्यो वै भार्यार्थं संव्यवस्थिताः । तदात्मानं विभज्याशु धिष्णीषु स महाद्युतिः

هذه الأنهار الستّ عشرة قد نُظِّمت لتكون قرينات؛ وذلك العظيم البهاء قسّم سريعًا جوهره الذاتي وأودعه في مساكنهنّ، أي الدِّشْنِيّات (dhiṣṇi).

Verse 17

व्यभिचारात्तु भर्तुर्वै नर्मदाद्यासु धिष्णिषु । उत्पन्नाः शुचयः पुत्राः सर्वे ते धिष्ण्यपाः स्मृताः

ولكن بسبب زلّة الزوج، في المقامات المقدّسة التي تبدأ بنَرْمَدَا وما يليها وُلد أبناءٌ أطهار؛ وكلّهم يُذكرون باسم «دِهْشْنْيَپاه»، أي سادةُ تلك المقاعد المقدّسة وحُماتُها.

Verse 18

तस्याश्च नर्मदायास्तु धिष्णीन्द्रो नाम विश्रुतः । बभूव पुत्रो बलवान्रूपेणाप्रतिमो नृप

ومن تلك النَّرْمَدَا كان ابنٌ ذائع الصيت يُدعى «دِهْشْنِينْدْرَا»، قويّ البأس لا نظير له في الحُسن، أيها الملك.

Verse 19

ततो देवासुरं युद्धमभवल्लोमहर्षणम् । मयतारकमित्येवं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ثم قامت حربٌ بين الدِّيفَا والأسورا تُقشعرّ لها الأبدان من هولها، واشتهرت في العوالم الثلاثة باسم «ماياتارَكَ».

Verse 20

तत्र दैत्यैर्महाघोरैर्मयतारपुरोगमैः । ताडितास्ते सुरास्त्रस्ता विष्णुं वै शरणं ययुः

هناك، وقد ضُرِبَت الآلهةُ على يد الدَّيْتْيَا شديدي الهول، يتقدّمهم ماياتارا، ارتعدت السُّورَةُ خوفًا ومضَوا إلى فيشنو ملجأً.

Verse 21

त्रायस्व नो हृषीकेशा घोरादस्मान्महाभयात् । दैत्यान्सर्वान्संहरस्व मयतारपुरोगमान्

«احمِنا يا هْرِشِيكِيشَا من هذا الهول العظيم المخيف. وأهلكْ جميع الدَّيْتْيَا، وعلى رأسهم ماياتارا».

Verse 22

एवमुक्तः स भगवान्दिशो दश व्यलोकयत् । ततो भगवता दृष्टौ रणे पावकमारुतौ

فلما خوطِبَ هكذا، طافَ الربُّ المباركُ بنظرِه في الجهاتِ العشر. ثم في ساحةِ القتالِ أبصرَ الربُّ بافاكا (النار) وماروتا (الريح).

Verse 23

आहूतौ विष्णुना तौ तु सकाशं जग्मतुः क्षणात् । स्थितौ तौ प्रणतौ चाग्रे देवदेवस्य धीमतः

ولمّا دعاهما فيشنو، أقبلا إلى حضرته في لحظة. فوقفا أمام الإله الحكيم، إلهِ الآلهة، منحنِيَين بخشوع.

Verse 24

ततो धिष्णिः पावकेन्द्रो देवेनोक्तो महात्मना । निर्दहेमान्महाघोरान्नार्मदेय महासुरान्

ثم إنّ دِهشْنِي — أَغْنِي، سيّدَ النار — وقد تلقّى الأمر من ذلك الإله العظيم النفس، شرع يُحرقُ العفاريتَ العظامَ شديدي الهول من ديار نارمَدا.

Verse 25

अथैवमुक्तौ तौ देवौ रणे पावकमारुतौ । दैत्यान् ददहतुः सर्वान्मयतारपुरोगमान्

وهكذا، بعد أن أُمِرا، قام الإلهان — النارُ والريحُ — في ساحة القتال بإحراق جميع الديتْيَة، يتقدّمهم ماياتارا.

Verse 26

दह्यमानास्तु ते सर्वे शस्त्रैरग्निं त्ववेष्टयन् । दिव्यैरग्न्यर्कसङ्काशैः शतशोऽथ सहस्रशः

وبينما كانوا يحترقون، حاولوا جميعًا أن يطوّقوا النارَ بالأسلحة: مقاذيفَ إلهيةً تتلألأ كالنار وكالشمس، مئاتٍ ثم آلافًا.

Verse 27

तांश्चाग्निः शस्त्रनिकरैर्निर्ददाह महासुरान् । ज्वालामालाकुलं सर्वं वायुना निर्मितं तदा

وأحرق أغني أولئك العفاريت العظام بوابلٍ من الأسلحة. ثم بفعل الريح صار كلُّ شيءٍ كتلةً من أكاليل اللهيب.

Verse 28

दह्यमानास्ततो दैत्या अग्निज्वालासमावृताः । प्रविश्य पातालतलं जले लीनाः सहस्रशः

ثم إن الديتيا، وهم يحترقون ومكتنفون بألسنة النار، دخلوا أرض باتالا السفلى، وبالآلاف ذابوا في المياه واختفوا.

Verse 29

ततः कुमारमग्निं तु नर्मदापुत्रमव्ययम् । पूजयित्वा सुराः सर्वे जग्मुस्ते त्रिदशालयम्

بعد ذلك عبدت الآلهة جميعًا أغني الفتى، ابن نَرْمَدا الذي لا يفنى، ثم مضوا إلى دار الثلاثة والثلاثين.

Verse 30

सशल्यस्तु महातेजा रेवापुत्रो वृतोऽग्निभिः । नर्मदामागतः क्षिप्रं मातरं द्रष्टुमुत्सुकः

أما ابن رِيفا، ذو البهاء العظيم، فمع أنه ما زال مثخنًا بالسهام ومحاطًا بالنيران، فقد أتى سريعًا إلى نَرْمَدا شوقًا لرؤية أمه.

Verse 31

तं दृष्ट्वा पुत्रमायान्तं शस्त्रौघेण परिक्षतम् । नर्मदा पुण्यसलिला अभ्युत्थाय सुविस्मिता

فلما رأت ابنها مقبلًا، مجروحًا بسيلٍ من السلاح، نهضت نَرْمَدا ذات المياه المقدسة، وقد أخذها عجبٌ عظيم.

Verse 32

पर्यष्वजत बाहुभ्यां प्रस्नवापीडितस्तनी । सशल्यं पुत्रमादाय कापिलं ह्रदमाविशत्

عانقته بذراعيها معًا—وقد انضغط ثدياها ففاض اللبن—ثم حملت ابنها الذي ما زال مجروحًا، ودخلت بحيرة كابِيلا.

Verse 33

प्रविष्टमात्रे तु ह्रदे कापिले पापनाशिनि । सशल्यं तं विशल्यं च क्षणात्कृतवती तदा

ما إن دخل بحيرة كابِيلا، مُبيدةَ الآثام، حتى جعلته في الحال—وقد كان مطعونًا بالمقذوفات—خاليًا منها في لحظة.

Verse 34

स विशल्योऽभवद्यस्मात्प्राप्य तस्याः शिवं जलम् । कपिला नामतस्तेन विशल्या चोच्यते बुधैः

لأنه صار بلا śalya—«سهم الألم»—بعد أن نال ماءها المبارك، الممنوح ببركة شيفا، عُرفت باسم كابِيلا؛ ولذلك يدعو الحكماء هذا المَعبَر المقدّس أيضًا «فيشاليا»؛ أي الموضع الذي يزيل śalya.

Verse 35

अन्येऽपि तत्र ये स्नाताः शुचयस्तु समाहिताः । पापशल्यैः प्रमुच्यन्ते मृता यान्ति सुरालयम्

وغيرهم أيضًا، ممن اغتسلوا هناك وهم أطهارُ القلوب ثابتو الذهن، يتحرّرون من śalya الآثام؛ فإذا ماتوا مضَوا إلى دار الآلهة.

Verse 36

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं पुरा त्वया । उत्पत्तिकारणं तात विशल्याया नरेश्वर

قد أخبرتك بكل ما سألتني عنه من قبل—يا بُنيّ الحبيب، يا ملكَ الرجال—وهو سبب نشأة «فيشاليا».