Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अषाढीतीर्थमागच्छेत्ततो भूपालनन्दन । कामिकं रूपमास्थाय स्थितो यत्र महेश्वरः

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | aṣāḍhītīrthamāgacchettato bhūpālanandana | kāmikaṃ rūpamāsthāya sthito yatra maheśvaraḥ

Translation

قال شري ماركاندييا: ثمّ، أيها الأمير، فليأتِ المرء إلى تيرثا أَصَادْهِي، حيث يقيم ماهيشڤارا وقد اتخذ هيئته «كامِكا».

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the revered Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (विशेषण-विशेष्यभावः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• अषाढीतीर्थम्: the Āṣāḍhī sacred ford
• अषाढीतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अषाढी + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अषाढ्याः तीर्थम्)

• आगच्छेत्: should come
• आगच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then/from there
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः—अव्यय-सम्बन्ध/अपादानार्थे ‘from there/then’

• भूपालनन्दन: O son of the king
• भूपालनन्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूपाल + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूपालस्य नन्दनः)

• कामिकम्: desired/pleasing
• कामिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कामिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘रूपम्’ इति विशेषणम्

• रूपम्: form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• आस्थाय: having assumed
• आस्थाय: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund) अव्ययकृदन्त; ‘having assumed/taken’

• स्थितः: is stationed/abides
• स्थितः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महेश्वरः’ इति विशेष्येण सह

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः—सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)

• महेश्वरः: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—महा + ईश्वर (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aṣāḍhītīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhūpālanandana (a prince/king’s son)

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya instructs a prince to proceed along the Revā’s bank to Aṣāḍhītīrtha; a serene Śiva presence is implied—Maheśvara abiding in ‘Kāmika’ form, with pilgrims approaching in devotion.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Aṣāḍhītīrtha
• Maheśvara
• Kāmika-rūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is framed as a direct encounter with Śiva’s living presence in specific forms tied to specific places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aṣāḍhītīrtha, where Maheśvara is said to abide in Kāmika form.

What ritualistic prescription is mentioned?

To come/visit the tīrtha (āgacchet); the verse itself does not specify a further rite.