Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 72

जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप

jalāduttīrya sahasā vastramanyatsamāharat | devyāstu snānavastraṃ tatpīḍitaṃ līlayā nṛpa

أيها الملك، لما خرج سريعًا من الماء أخذ في الحال ثوبًا آخر؛ وأما ثوب استحمام الإلهة فقد عُصِرَ على سبيل الملاعبة.

जलात्from the water
जलात्:
Apadana (Ablative/source/अपादान)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
उत्तीर्यhaving come out (ascended)
उत्तीर्य:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + तॄ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly)
वस्त्रम्a garment
वस्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अन्यत्another/different
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘वस्त्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
समाहरत्brought/collected
समाहरत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + हृ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
देव्याःof the goddess
देव्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
स्नानवस्त्रम्bathing garment
स्नानवस्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान-वस्त्र (प्रातिपदिक; स्नान + वस्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘स्नानवस्त्रम्’ इत्यस्य निर्देशकः
पीडितम्pressed/squeezed
पीडितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘तत्/स्नानवस्त्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लीलयाplayfully
लीलया:
Kriya-visheshana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Mārkaṇḍeya (narrating within Revākhaṇḍa, addressing a king as listener)

Tirtha: Revā (Narmadā) setting; causal prelude to Kapilā river

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: Śiva emerges swiftly from the river, taking another garment; Umā’s bathing cloth is playfully wrung, setting up the miraculous birth of a river from the expressed water.

D
Devī (Goddess)
N
Nṛpa (King)

FAQs

Even seemingly playful divine acts become the hidden causes of sacred geography and merit-bearing tīrthas.

The narrative leads toward the manifestation of the Kapilā river, a sacred stream connected to the Revā (Narmadā) region.

No direct ritual is prescribed here; it sets up the sacred origin-story that supports later tīrtha practices like snāna.