Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

सिद्धेश्वरमिति ख्यातं महापातकनाशनम् । यत्र शुद्धिं परां प्राप्तो देवदेवो महेश्वरः । पुरा हत्यायुतः पार्थ देवदेवस्त्रिशूलधृक्

siddheśvaramiti khyātaṃ mahāpātakanāśanam | yatra śuddhiṃ parāṃ prāpto devadevo maheśvaraḥ | purā hatyāyutaḥ pārtha devadevastriśūladhṛk

يُعرف هذا المكان باسم سيديشوارا، ماحي الكبائر. هناك نال إله الآلهة، ماهيشوارا، الطهارة العليا؛ ففي الماضي، أيها الأمير، كان الرب الإلهي حامل الرمح الثلاثي مثقلاً بالخطيئة.

सिद्धेश्वरम्Siddheśvara (name of the tīrtha/linga)
सिद्धेश्वरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
ख्यातम्renowned; known
ख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सिद्धेश्वरम् इत्यस्य विशेषणम्
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सिद्धेश्वरम् इत्यस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb of place)
शुद्धिम्purity
शुद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
पराम्supreme; highest
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of शुद्धिम्
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः इत्यस्य समानाधिकरणम्
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
हत्यायुतःendowed with (the sin of) killing; burdened by homicide
हत्यायुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत्या + युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः/महेश्वरः इत्यस्य विशेषणम्
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रिशूलधृक्the trident-bearer
त्रिशूलधृक्:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल + धृक्(धृ) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवदेवः इत्यस्य विशेषण/उपाधि

Mārkaṇḍeya (to the king)

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Listener: Pārtha / king addressed

Scene: A radiant Siddheśvara shrine by the Narmadā; Śiva, trident-bearing, stands in contemplative austerity as the tīrtha’s purifying power is proclaimed.

S
Siddheśvara
Ś
Śiva
M
Maheśvara
T
Triśūla
N
Narmadā (context)

FAQs

The tīrtha’s greatness is emphasized by linking it to Śiva himself: a place becomes supremely authoritative when even the Lord’s narrative is tied to its purifying power.

Siddheśvara-tīrtha (on the Narmadā’s southern bank, per the preceding verse).

No explicit rite is stated here; the verse establishes the tīrtha’s identity and its capacity to destroy mahāpātakas, grounding it in Śiva’s own purification episode.