Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

Devanagari script

तेऽपि दिव्यविमानेन क्रीडन्ते कल्पसंख्यया । दीपाष्टकं तु यः कुर्यादष्टमीं च चतुर्दशीम्

Transliteration

te'pi divyavimānena krīḍante kalpasaṃkhyayā | dīpāṣṭakaṃ tu yaḥ kuryādaṣṭamīṃ ca caturdaśīm

Translation

هم أيضًا يلهون في مركبة سماوية إلهية بمقدار من الكالبات. ومن يُعِدُّ قُربانَ ثماني سُرُجٍ في اليوم الثامن (تيثي) وفي اليوم الرابع عشر—

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; सर्वनाम

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे

• दिव्य-विमानेन: by a divine aerial car
• दिव्य-विमानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) + विमान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (दिव्यं विमानम्)

• क्रीडन्ते: they sport/play
• क्रीडन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रीड् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• कल्प-संख्यया: for a number of kalpas
• कल्प-संख्यया: Adhikarana/Measure (अधिकरण/परिमाण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कल्पानां संख्या)

• दीप-अष्टकम्: a set of eight lamps
• दीप-अष्टकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक) + अष्टक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (दीपानाम् अष्टकम्)

• तु: but, indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषणार्थे

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)

• कुर्यात्: should do/make
• कुर्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अष्टमीम्: the eighth (tithi)
• अष्टमीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तिथि-नाम

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• चतुर्दशीम्: the fourteenth (tithi)
• चतुर्दशीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तिथि-नाम

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (contextual) / Māṇḍaveśvara area

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a riverbank shrine arrange eight oil lamps in a symmetrical arc before a liṅga/altar; above, a luminous vimāna appears as a promised fruit, with a night sky and reflected lamp-light on water.

Characters & Entities

• Divya-vimāna
• Kalpa
• Dīpāṣṭaka
• Aṣṭamī
• Caturdaśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even simple acts like lamp offerings, timed with sacred lunar days, are praised as leading to exalted heavenly rewards.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā Khaṇḍa temple-tīrtha environment where lamp offerings are performed (Māṇḍavyeśvara/Nārāyaṇa setting).

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing dīpāṣṭaka—an offering of eight lamps—on aṣṭamī and caturdaśī tithis.