Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

पुनर्दरिद्राः पुनरेव पापाः पापप्रभावान्नरके वसन्ति । तेनैव संसरिणि मर्त्यलोके जीवादिभूते कृमयः पतङ्गाः

punardaridrāḥ punareva pāpāḥ pāpaprabhāvānnarake vasanti | tenaiva saṃsariṇi martyaloke jīvādibhūte kṛmayaḥ pataṅgāḥ

ثم يعودون فقراء، ويعودون آثمين. وبقوة الإثم يقيمون في الجحيم؛ وبالسبب نفسه، في هذا العالم الفاني الدائر في السَّمسارة، يولدون في مراتب أدنى من الحياة: ديدانًا وحشرات.

पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (again)
दरिद्राःpoor
दरिद्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (implicit ‘they’)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय
एवindeed
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
पापाःsinful
पापाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
पापप्रभावात्because of the effect/power of sin
पापप्रभावात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; कारणार्थे (because of)
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वसन्तिdwell
वसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेनby that / therefore
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
संसरिणिin the transmigratory (world)
संसरिणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंसारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मर्त्यलोके)
मर्त्यलोकेin the mortal world
मर्त्यलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (world of mortals)
जीवादिभूतेmade up of living beings and the like
जीवादिभूते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजीव (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त; भू-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मर्त्यलोके) — ‘consisting of living beings etc.’
कृमयःworms
कृमयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पतङ्गाःinsects
पतङ्गाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपतङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Māṇḍavya

Tirtha: null

Type: null

Listener: dvija audience (implicit)

Scene: An allegorical wheel of saṃsāra: a figure falls from human life into poverty, then into a hellish realm, then re-emerges as worms and insects; above, a faint path of dharma leading upward is hinted.

M
Māṇḍavya
N
Naraka

FAQs

Persistent pāpa creates a cycle—hellish suffering, repeated deprivation, and descent into lower births—until dharma is restored.

None directly; the verse emphasizes karmic law within the Revā Khaṇḍa setting.

No specific rite is prescribed here; it underscores the need to abandon pāpa and adopt dharmic conduct.