Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

यस्माद्वेदेतिहासैश्च सषडङ्गपदक्रमाः । विश्रान्ता ब्रह्मणा दत्ता नाम विश्रवसेति च

Transliteration

yasmādvedetihāsaiśca saṣaḍaṅgapadakramāḥ | viśrāntā brahmaṇā dattā nāma viśravaseti ca

Translation

ولأن الفيدات والإيتيهاسات، مع الأجزاء الستة المساعدة وترتيب تلاوة الألفاظ، قد وجدت فيه سكونها، وقد منحها له براهما، سُمِّي «فيشرَفَس» (Viśravas).

Word by Word

• यस्मात्: from whom
• यस्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• वेदेतिहासैः: by the Vedas and Itihāsas
• वेदेतिहासैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + इतिहास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (वेदाश्च इतिहासाश्च)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सषडङ्गपदक्रमाः: the pada-krama recitations along with the six auxiliaries
• सषडङ्गपदक्रमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थक) + षडङ्ग (प्रातिपदिक) + पदक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-भावः (षडङ्गैः सह पदक्रमाः)

• विश्रान्ताः: rested/settled
• विश्रान्ताः: Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + श्रम् (धातु) → विश्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भावः—‘rested/settled’

• ब्रह्मणा: by Brahmā
• ब्रह्मणा: Karta (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• दत्ताः: were given
• दत्ताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि (given)

• नाम: namely
• नाम: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: निपात/अव्यय (particle: ‘by name/namely’)

• विश्रवस: to Viśravas
• विश्रवस: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विश्रवस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (विश्रवसे)

• इति: thus
• इति: Avyaya (Quotative/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa narrative frame (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā bestowing palm-leaf manuscripts or radiant Vedic sound-symbols upon Viśravas; the six Vedāṅgas symbolized as attendant sages or emblems (grammar scroll, ritual ladle, meter beads).

Characters & Entities

• Brahmā
• Viśravas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True renown is linked to being a vessel for sacred learning—Veda, Itihāsa, and disciplined recitation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse explains a name and praises Vedic transmission.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription, but it highlights Vedic study and structured recitation (pada/krama) as sacred disciplines.