Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

सप्त जन्मानि राजेन्द्र सुरूपः सुभगो भवेत् । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नात्र कार्या विचारणा

Transliteration

sapta janmāni rājendra surūpaḥ subhago bhavet | tīrthasyāsya prabhāvena nātra kāryā vicāraṇā

Translation

يا خيرَ الملوك، لسبعِ ولاداتٍ يكون المرءُ حسنَ الصورةِ سعيدَ الحظ. تلك هي قوةُ هذا التيرثا، فلا موضعَ هنا للشكّ ولا للجدال.

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या; नपुंसक-बहुवचन ‘जन्मानि’ इत्यस्य विशेषणम् (indeclinable numeral used adjectivally)

• जन्मानि: births (lifetimes)
• जन्मानि: Adhikarana (Extent of time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कालपरिमाण/अत्यन्तसंयोग), बहुवचन (neut. acc. pl.)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः) (voc. sg.)

• सुरूपः: handsome
• सुरूपः: Kartṛrūpa (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: सु + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरं रूपं यस्य) (masc. nom. sg.)

• सुभगः: fortunate, auspicious
• सुभगः: Kartṛrūpa (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: सु + भग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सु-भाग्यवान्) (masc. nom. sg.)

• भवेत्: would be/should become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन (3rd sg. opt.)

• तीर्थस्य: of the sacred place
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन (gen. sg.)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (pronoun; gen. sg.)

• प्रभावेन: by the power/effect
• प्रभावेन: Karana (Instrument/Cause/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (masc. instr. sg.)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अत्र: here, in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: here/in this matter)

• कार्या: to be done/necessary
• कार्या: Kartṛrūpa (Predicate adjective/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् ‘विचारणा’ इत्यस्य (fem. nom. sg.)

• विचारणा: consideration, deliberation
• विचारणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विचारणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)

Speaker

Unspecified in this snippet (addressing a king; likely narrator to Yudhiṣṭhira contextually)

Tirtha Mahatmya

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra

Visual Art Cues

Scene: A radiant aura around the tīrtha; the narrator addresses the king, while symbolic imagery shows a sequence of seven lifetimes as a garland of figures becoming increasingly auspicious.

Characters & Entities

• Rājendra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith in tīrtha-māhātmya is encouraged: sacred places confer lasting auspiciousness that extends beyond a single lifetime.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Revā Khaṇḍa tīrtha (name implied by surrounding verses) is praised for its extraordinary prabhāva.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is stated; the verse declares the multi-birth fruit of association with this tīrtha.