Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

ईदृशं तु महादोषं स्त्रीणां तु व्रतसाधने । वदन्ति मुनयः सर्वे यथोक्तं वेदभाषितम्

Transliteration

īdṛśaṃ tu mahādoṣaṃ strīṇāṃ tu vratasādhane | vadanti munayaḥ sarve yathoktaṃ vedabhāṣitam

Translation

هكذا حقًّا تُذكر الخطيئةُ العظمى بشأن النساء في مباشرة النذور؛ فجميعُ الحكماء يصرّحون بذلك كما ورد في تعليم الفيدا.

Word by Word

• ईदृशम्: such
• ईदृशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• महादोषम्: a great fault
• महादोषम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (पूर्वपद) + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः (महान् दोषः)

• स्त्रीणाम्: of women
• स्त्रीणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विशेषार्थक

• व्रतसाधने: in the practice of vows
• व्रतसाधने: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; व्रतस्य साधने

• वदन्ति: they say
• वदन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण

• यथा-उक्तम्: as stated
• यथा-उक्तम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः

• वेदभाषितम्: spoken in the Veda
• वेदभाषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + भाषित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; वेदेन भाषितम्

Speaker

Narrative voice (contextual Purāṇic narration within Revā Khaṇḍa; immediate speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor (implied)

Visual Art Cues

Scene: A council of sages is evoked; the speaker cites ‘all munis’ and ‘Veda teaching’; the listener appears subdued, absorbing a weighty rule.

Characters & Entities

• Veda
• Munis (Sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It appeals to Vedic and sage authority to stress that vrata-practice must follow established dharmic guidelines.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in the verse; the chapter’s setting belongs to the Revā (Narmadā) Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vrata-sādhana (undertaking vows) is referenced, with emphasis on conformity to authoritative instruction.