Previous Mantra

Mantra 40

Rishi: Yājñavalkya-tradition (White Yajus royal/consecration corpus; specific ṛṣi ascriptions vary)
Devata: Devas collectively; Indra (by indriya); Soma (as kingly identity)
Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajurvedic formulaic style; not a fixed ṛgvedic metre)

इ॒मं दे॑वा असप॒त्नᳪ सु॑वध्वं मह॒ते क्ष॒त्राय॑ मह॒ते ज्यैष्ठ्या॑य मह॒ते जान॑राज्या॒येन्द्र॑स्येन्द्रि॒याय॑ । इ॒मम॒मुष्य॑ पु॒त्रम॒मुष्यै॑ पु॒त्रम॒स्यै वि॒श ए॒ष वो॑ऽमी॒ राजा॒ सोमो॒ऽस्माकं॑ ब्राह्म॒णाना॒ᳪ राजा॑

imáṃ devā asapatnáṃ suvadhvaṃ mahaté kṣatrā́ya mahaté jyáiṣṭhyāya mahaté jánarājyāyéndrasyéndriyā́ya | imám amúṣya putrám amúṣyai putrám asyái víśa eṣá vo ’mī rā́jā sómo ’smā́kaṃ brāhmaṇā́nāṃ rā́jā

يا أيها الآلهة، اجعلوا هذا الرجل بلا مُنازع؛ وأنمُوه لسيادةٍ عظيمة، ولتقدُّمٍ عظيم، ولحُكمٍ عظيم على الشعب، ولقوّة إندرا السُّلطانية. هذا ابنُ فلان، ابنُ فلان، لهذه الجماعة—هذا هو ملكُكم: سوما؛ وهو ملكُنا نحنُ البراهمة.

इ॒मम् । दे॒वाः । अ॒स॒प॒त्नम् । सु॒व॒ध्व॒म् । म॒ह॒ते । क्ष॒त्राय॑ । म॒ह॒ते । ज्यैष्ठ्या॑य । म॒ह॒ते । जान॑-राज्या॒य । इन्द्र॑स्य । इ॒न्द्रि॒याय॑ । इ॒मम् । अ॒मुष्य॑ । पु॒त्रम् । अ॒मुष्यै॑ । पु॒त्रम् । अ॒स्यै । वि॒शे । ए॒षः । वः । अ॒मी॒ । राजा॑ । सोमः॑ । अ॒स्माक॑म् । ब्रा॒ह्म॒णानाम् । राजा॑

इमम्this (him)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असपत्नम्without rivals
असपत्नम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-सपत्न (प्रातिपदिक)
सुवध्वम्make (him) strike down well / subdue thoroughly
सुवध्वम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसु + √वध् (वध हिंसायाम्) / causative sense in Vedic usage
महतेfor great
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
क्षत्रायsovereign power / dominion
क्षत्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
महतेfor great
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत्
ज्यैष्ठ्यायpre-eminence / seniority
ज्यैष्ठ्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootज्यैष्ठ्य (प्रातिपदिक)
महतेfor great
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत्
जानराज्यायpopular kingship / rule over the people
जानराज्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजानराज्य (प्रातिपदिक; जन/जान + राज्य, ‘people’s kingship’)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रियायfor (Indra’s) vigor / lordly power
इन्द्रियाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
इमम्this (one)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
अमुष्यof that (man)
अमुष्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअमुष्/अदस्-प्रकार (दूरवाचक सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अमुष्यैto that (woman)
अमुष्यै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअमुष्/अदस्-प्रकार (दूरवाचक सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र
अस्यैto this (woman)
अस्यै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (स्त्रीलिङ्ग सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विशःthe clans / the people
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
एषःthis (man)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अमीthose (there)
अमी:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअदस् (दूरवाचक सर्वनाम)
राजाking
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ब्राह्मणानाम्of the Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन्
D
Devas (collectively)
I
Indra
S
Soma