Mantra 25

Rishi: Yājñavalkya (Vājasaneyin attribution, general)

Devata: Vāja/Prosperity with royal (Soma/Agni) bandhu; implicitly Prajāpati as the rite’s totality

Chandas: Triṣṭubh (approx.; mantra is triṣṭubh-like in cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वत॑: । सने॑मि॒ राजा॒ परि॑ याति वि॒द्वान् प्र॒जां पुष्टिं॑ व॒र्धय॑मानो अ॒स्मे स्वाहा॑

Transliteration

vā́jasya nu prasavá ā́ babhūvemā́ ca víśvā bhúvanāni sarvátas | sanémi rājā́ pári yāti vidvā́n prajā́ṃ púṣṭiṃ vardháyamāno asmē svā́hā

Translation

الآن قد تمَّ اندفاعُ الجائزة؛ وهذه العوالمُ كلُّها من كلِّ جانب قد انتظمت. الملكُ العليمُ، ذو العجلةِ العتيقة، يطوفُ من حول، مُكثِّرًا لنا الذريةَ والغذاء—سْفَاهَا (Svāhā)!

Padapatha (Word Analysis)

वाजस्य । नु । प्रसवः । आ । बभूव । इमा । च । विश्वा । भुवनानि । सर्वतः । सनेमिः । राजा । परि । याति । विद्वान् । प्रजाम् । पुष्टिम् । वर्धयमानः । अस्मे । स्वाहा ।

Word by Word

• वाजस्य: of strength / of prize (vāja)
• वाजस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) / Adhikaraṇa (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: वाज

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• प्रसवः: impulse; instigation; setting-in-motion
• प्रसवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रसव

• आ: towards; forth (prefix/intensifier)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• बभूव: has become; has arisen
• बभूव: —
• Type: Verb
• Root: भू

• इमा: these
• इमा: Kartā (of implied verb ‘are/stand’) / viśeṣya
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विश्वा: all
• विश्वा: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विश्व

• भुवनानि: worlds; beings; realms
• भुवनानि: Kartā (with इमा) / viśeṣya
• Type: Noun
• Root: भुवन

• सर्वतः: from all sides; everywhere
• सर्वतः: Adhikaraṇa (spatial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः

• सनेमि: the one with an even rim (well-wheeled chariot); steady-coursing
• सनेमि: Kartā
• Type: Noun
• Root: सनेमि

• राजा: king
• राजा: Kartā (apposition to सनेमि)
• Type: Noun
• Root: राजन्

• परि: around; all about (prefix)
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• याति: goes; moves
• याति: —
• Type: Verb
• Root: या

• विद्वान्: knowing; wise
• विद्वान्: Kartā (as qualifier of राजा)
• Type: Adjective
• Root: विद्वस् (√विद्)

• प्रजाम्: offspring; people
• प्रजाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रजा

• पुष्टिम्: nourishment; prosperity
• पुष्टिम्: Karma (co-object)
• Type: Noun
• Root: पुष्टि

• वर्धयमानः: increasing; causing to grow
• वर्धयमानः: Kartā (participle qualifying राजा)
• Type: Verb
• Root: √वृध्

• अस्मे: for us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• स्वाहा: svāhā (oblation-call)
• स्वाहा: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा

Entities Mentioned

• Vāja (Prize/Strength/Prosperity)
• Rājan (All-knowing King; Soma/Agni-bandhu)
• Prajāpati