Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Rishi: RV vāja/Soma tradition (general).
Devata: Vāja (as power/prize), Dyāvā-Pṛthivī, Pitṛs, Soma, and Bṛhaspati (composite invocation).
Chandas: Mixed/extended Triṣṭubh-like period (by cadence; composite liturgical stanza).

आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒देमे द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वरू॑पे । आ मा॑ गन्तां पि॒तरा॑ मा॒तरा॒ चा मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वेन॑ गम्यात् । वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ᳪ ससृ॒वाᳪसो॒ बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत निमृजा॒नाः

ā́ mā vā́jasya prasavó jagamyād éme dyā́vā-pṛthivī́ viśvárūpe | ā́ mā gantāṃ pitárā mātárā cā́ mā sómo amṛtatvéna gamyāt | vājíno vājajitó vā́jaṃ sasṛvā́ṃso bṛ́haspáter bhāgám áva jighrata nimṛjānā́ḥ

ليأتِ إليَّ اندفاعُ الفاجا (vāja)؛ ولتأتِ إليَّ هاتان السماءُ والأرضُ ذواتا الأشكال المتعدّدة. وليأتِ إليَّ الآباءُ (Pitṛ) والأمّهاتُ؛ وليأتِ إليَّ سوما (Soma) بالخلود. يا ظافرين بالفاجا، يا قاهرين للفاجا، يا من تندفعون مسرعين—تلقَّوا، كأنّما بالشَّمّ، نصيبَ بṛhaspati، وأنتم تتطهّرون.

आ । मा॒ । वाज॑स्य । प्र॒स॒वः । ज॒ग॒म्या॒त् । इ॒मे । द्यावा॑-पृथि॒वी । वि॒श्वरू॑पे । आ । मा॒ । ग॒न्ता॒म् । पि॒तरा॑ । मा॒तरा॑ । च॒ । आ । मा॒ । सोमः॑ । अ॒मृ॒त॒त्वेन॑ । ग॒म्या॒त् । वाजि॑नः । वा॒ज॒जि॒तः । वाज॑म् । स॒सृ॒वाᳪसः॑ । बृह॒स्पतेः॑ । भागम् । अव॑ । जि॒घ्र॒त॒ । नि॒मृ॒जा॒नाः

towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
माme
मा:
सम्प्रदान (recipient) / कर्म (object) संदर्भानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
वाजस्यof strength/prize (vāja)
वाजस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
प्रसवःimpulsion, instigation, onward drive
प्रसवः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक; √सू ‘to impel/bring forth’)
जगम्यात्may (it) come/arrive
जगम्यात्:
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
इमेthese two
इमे:
कर्तृ (subject)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौस् + पृथिवी)
विश्व-रूपेof all forms, manifold
विश्व-रूपे:
TypeAdjective
Rootविश्वरूप (प्रातिपदिक)
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
माto me
मा:
सम्प्रदान/कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
गन्ताम्let the two come
गन्ताम्:
TypeVerb
Root√गम्
पितराthe two Fathers (ancestors)
पितरा:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
मातराthe two Mothers
मातरा:
कर्तृ (co-subject)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
माto me
मा:
सम्प्रदान/कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अमृतत्वेनwith immortality
अमृतत्वेन:
करण (means/with)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
गम्यात्may (he/it) come
गम्यात्:
TypeVerb
Root√गम्
वाजिनःthe vigorous/possessors of vāja
वाजिनः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
वाजजितःvāja-winners
वाजजितः:
कर्तृ (apposition)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजजित् (प्रातिपदिक)
वाजम्strength/prize
वाजम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
ससृवांसःhaving sped/flowed forth
ससृवांसः:
कर्तृ (agent, apposition)
TypeParticiple
Root√सृ (सरणे) → ससृवस्/ससृवांस् (कृदन्त)
बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
भागम्share, portion
भागम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
अवdown, off; (intensifier with √घ्रā)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग)
जिघ्रतsmell! inhale!
जिघ्रत:
TypeVerb
Root√घ्रा (घ्राणे ‘to smell’)
निमृजानाःpurifying/cleansing themselves
निमृजानाः:
कर्तृ (agent, concomitant action)
TypeParticiple
Rootनि + √मृज् (मार्जने ‘to wipe/clean/purify’) → निमृजान (कृदन्त)
V
Vāja
D
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
P
Pitṛs (Fathers)
M
Mātaraḥ (Mothers)
S
Soma
B
Bṛhaspati