Mantra 19
Rishi: Vājasaneyin tradition (late ritual corpus; r̥ṣi attribution not stable in the transmitted apparatus)
Devata: Adhvara as divinised rite; implicitly Savitṛ/Sūrya and the Devas as recipients/validators
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि
Transliteration
hṛdé tvā mánase tvā divé tvā sū́ryāya tvā | ūrdhvó adhvaráṃ diví devéṣu dhehi
Translation
إلى القلب أضعك، وإلى الذهن (مانَس) أضعك، وإلى السماء أضعك، وإلى سوريَا (الشمس) أضعك. أقمِ اليَجْنَا (القربان) قائمًا؛ وفي السماء، بين الآلهة، ثبِّته.
Padapatha (Word Analysis)
हृ॒दे । त्वा॒ । मन॑से । त्वा । दि॒वे । त्वा॒ । सूर्या॑य । त्वा । ऊ॒र्ध्वः । अ॑ध्व॒रम् । दि॒वि । दे॒वेषु॑ । धेहि
Word by Word
हृदेto/for the heart
हृदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनसेto/for the mind
मनसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवेto/for heaven
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यायto/for the Sun
सूर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
अध्वरम्the sacrifice/rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
धेहिplace; establish
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Entities Mentioned
A
Adhvara (divinised rite/yajña)S
Sūrya (Sun)D
Devas (the gods collectively)D
Dyaus/Div (Heaven)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes