Previous Mantra

Mantra 97

Rishi: Ṛgvedic Indra/Indra–Viṣṇu tradition
Devata: Indra (with explicit address to Viṣṇu)
Chandas: Mixed/Tr̥ṣṭubh-dominant (requires RV-source metrical confirmation due to the composite, multi-pāda structure).

अ॒स्येदिन्द्रो॑ वावृधे॒ वृष्ण्य॒ᳪ शवो॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ विष्ण॑वि । अ॒द्या तम॑स्य महि॒मान॑मा॒यवोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ । इ॒मा उ॑ त्वा यस्या॒यम॒यᳪ स॒हस्र॑मू॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑:

asyéd índro vāvṛdhe vṛ́ṣṇyaṃ śávo máde sutásya víṣṇavi | adyā́ tám asya mahimā́nam āyávo'nu ṣṭuvanti pū́rvathā | imā́ u tvā yasyāyám ayáṃ sahásram ūrdhvá ū ṣú naḥ

بهذا (الشراب) اشتدَّ إندرا—قوّتُه الرجوليّة—في نشوةِ سوما المعصور، يا فيشنو. واليومَ يَتْبَعُ العابدون، كما في القديم، ويُسبِّحون عظمته. وهذه الأناشيدُ حقًّا لك—أنتَ الذي لك هذا وهذا (الاقتدار) ألفُ ضعفٍ، ساميًا مرتفعًا لنا.

अ॒स्य । इत् । इन्द्रः॑ । वावृधे । वृष्ण्य॑म् । शवः॑ । मदे॑ । सु॒तस्य॑ । विष्ण॑वि । अ॒द्य । तम॑स्य । महि॒मान॑म् । आ॒यवः॑ । अनु॑ । ष्टुवन्ति । पू॒र्वथा॑ । इ॒माः । उ॒ । त्वा॒ । यस्य॑ । अ॒यम् । अ॒यम् । स॒हस्र॑म् । ऊ॒र्ध्वः । ऊ॒ । सु । नः ।

अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed / just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown / has increased
वावृधे:
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
वृष्ण्यम्manly power / virility
वृष्ण्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक)
शवःstrength, might
शवः:
कर्तृ (सह-कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
मदेin exhilaration / in intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press’)
विष्णविO Viṣṇu
विष्णवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तम्him / that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
आयवःthe living (men), the descendants
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) → वैदिक बहुवचन ‘आयवः’
अनुafter, along; in succession
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ष्टुवन्तिthey praise
ष्टुवन्ति:
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
पूर्वथाas before / in the former way
पूर्वथा:
TypeIndeclinable
Rootपूर्वथा (अव्यय; ‘पूर्व’ + ‘था’)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and / indeed
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
षुverily / quickly (emphatic)
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; वैदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
I
Indra
V
Viṣṇu
S
Soma