Mantra 21
Rishi: Benedictory tradition (often indexed under Viśve Devāḥ prayers; VS does not explicitly state)
Devata: Devas (collective)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणुयाम देवा भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॑र्यजत्राः । स्थि॒रैरङ्गै॑स्तुष्टु॒वाᳪस॑स्त॒नूभि॒र्व्य॒शेमहि दे॒वहि॑तं॒ यदायु॑:
Transliteration
bhadráṁ kárṇebhiḥ śṛṇuyāma devā́ bhadráṁ paśyemā́kṣabhir yajatrāḥ | sthiráir áṅgais tuṣṭuvā́ṁsas tanū́bhir vyáśemahi deváhitaṁ yád ā́yuḥ
Translation
لِنَسْمَعْ بِآذَانِنَا مَا هُوَ مُبَارَكٌ، أَيُّهَا الآلِهَةُ؛ وَلِنَرَ بِأَعْيُنِنَا مَا هُوَ مُبَارَكٌ، أَيُّهَا الْمُسْتَحِقُّونَ لِلْعِبَادَةِ. بِأَعْضَاءٍ ثَابِتَةٍ، وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِأَجْسَادِنَا، لِنَبْلُغْ ذَلِكَ الْعُمْرَ الَّذِي جُعِلَ لِلآلِهَةِ.
Padapatha (Word Analysis)
भ॒द्रम् । कर्णे॑भिः । शृ॒णु॒या॒म॒ । दे॒वाः । भ॒द्रम् । प॒श्ये॒म॒ । अ॒क्षभिः॑ । य॒ज॒त्राः । स्थि॒रैः । अङ्गैः॑ । तु॒ष्टु॒वाᳪसः॑ । त॒नूभिः॑ । वि॒ । अ॒शे॒म॒हि॒ । दे॒व-हि॑तम् । यत् । आयुः॑
Word by Word
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
कर्म (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषण
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
कर्णेभिःwith (our) ears
कर्णेभिः:
करण
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
शृणुयामmay we hear
शृणुयाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
देवाःO gods
देवाः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
कर्म (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषण
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
पश्येमmay we see
पश्येम:
क्रिया
TypeVerb
Rootपश्/दृश् (धातु; पश्य-आदेश)
अक्षभिःwith (our) eyes
अक्षभिः:
करण
TypeNoun
Rootअक्षि (प्रातिपदिक)
यजत्राःO worshipful ones (worthy of sacrifice)
यजत्राः:
सम्बोधन
TypeAdjective (used substantively)
Rootयजत्र (प्रातिपदिक)
स्थिरैःwith firm, steady
स्थिरैः:
करण (अङ्गैः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
अङ्गैःwith limbs
अङ्गैः:
करण
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
तुष्टुवांसःhaving praised
तुष्टुवांसः:
कर्तृ (वयम्—अध्याहृत—इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → तुष्टुवांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तनूभिःwith (our) bodies
तनूभिः:
करण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
विforth, fully
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
अशेमहिmay we attain/reach
अशेमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘to reach/attain’)
देवहितम्god-bestowed / beneficial by the gods
देवहितम्:
कर्म (यदायु: इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदेव-हित (समास; हित = √धा/हि ‘placed/beneficial’ से निष्पन्न प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म (आयुः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
आयुःlife-span
आयुः:
कर्म (अशेमहि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
Viśve Devāḥ (collective Devas)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes