Adhyaya 19 Mantra 84 - Shukla Yajurveda | Arabic | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 84

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (school attribution).

Devata: Indeterminate/ritually apotropaic; addressed to the operative powers of purification and generation rather than a single named deity.

Chandas: Irregular (requires metrical audit).

Samhita Patha (Devanagari)

पय॑सा शु॒क्रम॒मृतं॑ ज॒नित्र॒ᳪ सुर॑या॒ मूत्रा॑ज्जनयन्त॒ रेत॑: । अपाम॑तिं दुर्म॒तिं बाध॑माना॒ ऊव॑ध्यं॒ वात॑ᳪ स॒ब्वं तदा॒रात्

Transliteration

páyasā śukrám amṛ́taṃ janítraṃ súrayā mū́trāj janayanta rétaḥ | apā́matiṃ durmátiṃ bā́dhamānā ū́vadhyaṃ vā́taṃ sábvaṃ tád ārā́t

Translation

بالحليب يُنْشِئون المُنيرَ الخالدَ المُولِّد؛ وبالسُّورَا، من البول، يُنْشِئون البَذْر. دافعين قلّةَ الفِطنة وسوءَ القصد، يطردون بعيدًا الريحَ—ذلك البلاءَ المُهلكَ كلَّه.

Padapatha (Word Analysis)

पयसा । शुक्रम् । अमृतम् । जनित्रम् । सुरया । मूत्रात् । जनयन्त । रेतः । अपामतिम् । दुर्मतिम् । बाधमानाः । ऊवध्यम् । वातम् । सब्वम् । तत् । आरात्

Word by Word

पयसाwith milk / by milk

शुक्रम्the bright (essence), semen

अमृतम्the immortal (nectar)

जनित्रम्the begetter / generator

सुरयाwith surā (liquor)

मूत्रात्from urine

जनयन्तthey produced / generated

रेतःseed, semen

अपामतिम्harmful intent / mischief

दुर्मतिम्evil-mindedness

बाधमानाःhindering, repelling

ऊवध्यम्to be slain/struck down (a slayable one)

वातम्wind

सर्वम्all (of it)

तत्that

आरात्from afar, away

Entities Mentioned

Pavamāna / Purifying Power (Śuci-śukra)

Prajāpati (generative principle)

Vāyu / Vāta (as a hostile roaming wind)

Apas (Waters)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes