Mantra 82
Rishi: Anonymous/collective (mythic-technical style)
Devata: Aśvins, Sarasvatī (with Rudra-path epithet)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तद॒श्विना॑ भि॒षजा॑ रु॒द्रव॑र्तनी॒ सर॑स्वती वयति॒ पेशो॒ अन्त॑रम् । अस्थि॑ म॒ज्जानं॒ मास॑रैः कारोत॒रेण॒ दध॑तो॒ गवां॑ त्व॒चि
Transliteration
tád aśvínā bhiṣájā rudrávartnī sárasvatī vayati péśo ántaram | ásthi majjā́naṃ mā́saraiḥ kārotaréṇa dádhato gávāṃ tváci
Translation
تلك (الصورة) ينسجها الأشفينان، الطبيبان السائرَان في أثر رودرا، وتنسجها سارَسْوَتِي—الصورةُ الباطنةُ المصوغة. ويجعلان العظمَ والنخاعَ بأليافٍ، وبأداةِ الصانع، داخلَ جلدِ البقر.
Padapatha (Word Analysis)
तत् । अ॒श्विना॑ । भि॒षजा॑ । रु॒द्र-व॑र्तनी । सर॑स्वती । व॒य॒ति॒ । पेशः॑ । अन्त॑रम् । अस्थि॑ । म॒ज्जान॑म् । मास॑रैः । का॒रो॒त॒रेण॑ । दध॑तः । गवाम् । त्व॒चि
Word by Word
तत्that (it)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
Kartā
TypeNoun (dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
भिषजाwith the physician (as healer)
भिषजा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
रुद्रवर्तनी(she) whose course is Rudra / Rudra-guided
रुद्रवर्तनी:
Kartā
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootरुद्र-वर्तनी (समास-प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Kartā
TypeNoun (deity-name)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
वयतिweaves / fashions
वयति:
Kartā
TypeVerb
Root√वे / √वय् (वयति)
पेशःform, beauty, shape
पेशः:
Karma
TypeNoun
Rootपेशस् (प्रातिपदिक)
अन्तरम्the inner (part), interior
अन्तरम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
अस्थिbone
अस्थि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
मज्जानम्marrow
मज्जानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमज्जन् (प्रातिपदिक)
मासरैःwith the ‘māsara’ (ferment/mixture; medicinal/ritual ingredient)
मासरैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमासर (प्रातिपदिक)
कारोतरेणwith the more effective/stronger (means)
कारोतरेण:
Karaṇa
TypeAdjective (comparative)
Rootकारोत्तर (प्रातिपदिक; तुलनात्मक-विशेषण)
दधतःof the two placing/putting (i.e., of the Aśvins who place)
दधतः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√धा (दधाति)
गवाम्of cows
गवाम्:
Sampradāna
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
त्वचिin/on the skin
त्वचि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīR
Rudra (epithet: rudravartanī)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes