Mantra 22
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (not explicit)
Devata: Soma/food-as-sacrificial-essence (implicit continuation of Soma-rūpa theme)
Chandas: Yajus/prose-formula
Samhita Patha (Devanagari)
धा॒नाना॑ᳪ रू॒पं कुव॑लं परीवा॒पस्य॑ गो॒धूमा॑: । सक्तू॑नाᳪ रू॒पं बद॑रमुप॒वाका॑: कर॒म्भस्य॑
Transliteration
dhānā́nāṃ rūpáṃ kúvalaṃ parīvā́pasya godhū́māḥ | saktū́nāṃ rūpáṃ badáram upavā́kāḥ karambhásya
Translation
صورةُ الدهانا (dhānā) هي الكوفالا (kuvala)؛ وصورةُ الباريفابا (parīvāpa) هي القمح؛ وصورةُ السَّكتو (saktu) هي البَدَرا (badara)؛ وصورةُ الكَرَمْبها (karambha) هي الأوبافاكا (upavāka).
Padapatha (Word Analysis)
धानानाम् । रूपम् । कुवलम् । परीवापस्य । गोधूमाः । सक्तूनाम् । रूपम् । बदरम् । उपवाकाः । करम्भस्य ।
Word by Word
धानानाम्of grains
धानानाम्:
सम्बन्ध (Genitive-relation)
TypeNoun
Rootधान (प्रातिपदिक) < धान्य
रूपम्form; appearance
रूपम्:
कर्म (as ‘that which is described/identified’)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
कुवलम्jujube/ber (a kind of fruit)
कुवलम्:
कर्म (predicative/appositional)
TypeNoun
Rootकुवल (प्रातिपदिक)
परीवापस्यof the parīvāpa (sprinkling/scattering; a preparation/mixture)
परीवापस्य:
सम्बन्ध (Genitive-relation)
TypeNoun
Rootपरीवाप (प्रातिपदिक) < परि-√वप् (वपन) (कृदन्त-भाव/नाम)
गोधूमाःwheats
गोधूमाः:
कर्तृ (as the item identified)
TypeNoun
Rootगोधूम (प्रातिपदिक)
सक्तूनाम्of roasted flour/meal (saktu)
सक्तूनाम्:
सम्बन्ध (Genitive-relation)
TypeNoun
Rootसक्तु (प्रातिपदिक)
रूपम्form; appearance
रूपम्:
कर्म (as ‘that which is described/identified’)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
बदरम्jujube/ber (badara)
बदरम्:
कर्म (predicative/appositional)
TypeNoun
Rootबदर (प्रातिपदिक)
उपवाकाः(they are) ‘upavākas’ (a kind of cake/mixture; lit. subsidiary portions)
उपवाकाः:
कर्तृ (as the item identified)
TypeNoun
Rootउपवाक (प्रातिपदिक)
करम्भस्यof karambha (a gruel/mixture of meal with curds etc.)
करम्भस्य:
सम्बन्ध (Genitive-relation)
TypeNoun
Rootकरम्भ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaA
AgniA
Anna (Food) / Prajāpati (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes