Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 39

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda redactional lineage)
Devata: Sūrya as Gandharva; Apsarases named Āyuvāḥ (rays as feminine powers)
Chandas: Yajus (prose-formula with refrain)

स॒ᳪहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॒ मरी॑चयोऽप्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॑ । स न॑ इ॒दं ब्रह्म॑ क्ष॒त्रं पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ वाट् ताभ्य॒: स्वाहा॑

saṁhíto viśvá-sāmā́ sū́ryo gandharvás tásya marī́cayo’psárasa āyúvo nā́ma | sá na idáṁ bráhma kṣatráṁ pātu tásmai svā́hā vā́ṭ tā́bhyaḥ svā́hā

الشَّمْسُ مُتَرَاصَّةٌ وَشَامِلَةٌ لِكُلِّ سَامَان (Sāman)؛ وَهِيَ الغَنْدَهَرْفَا (Gandharva)؛ وَأَشِعَّتُهَا هِيَ الأَبْسَرَاسَات (Apsaras) وَاسْمُهُنَّ «آيُوفَا» (Āyuvā). فَلْيَحْفَظْ لَنَا هٰذَا البَرَهْمَن (Brahman) وَهٰذَا الكْشَتْرَا (Kṣatra). لَهُ سْفَاهَا (svāhā)! فَتْ (Vaṭ)! وَلَهُنَّ سْفَاهَا!

स॒ᳪहि॒तः । वि॒श्व-साम॑ा । सूर्यः॑ । गन्ध॒र्वः । तस्य॑ । मरी॑चयः । अ॒प्स॒रसः॑ । आ॒युवः॑ । नाम॑ । सः । नः॑ । इ॒दम् । ब्रह्म॑ । क्ष॒त्रम् । पा॒तु॒ । तस्मै॑ । स्वाहा॑ । वाट् । ताभ्यः॑ । स्वाहा॑

सहितःjoined, united
सहितः:
Kartā (विशेषण रूपेण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootसहित (√सह ‘सहने’ से निष्पन्न; ‘सह’ + क्त) अथवा प्रातिपदिक ‘सहित’
विश्वसाम्of all (beings/regions); of the universal ones
विश्वसाम्:
Sambandha (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश्वसा (प्रातिपदिक; ‘विश्व’ + ‘सा/सामन्’ भाव)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Kartā (वाक्य-विषय)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
Kartā/समानााधिकरण (सूर्यः के साथ)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरीचयःrays
मरीचयः:
Kartā/समानााधिकरण (तस्य …)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
अप्सरसःApsarases
अप्सरसः:
Kartā/समानााधिकरण
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
आयुवःlife-spans, vital forces
आयुवः:
Kartā/समानााधिकरण
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक)
नामby name / (they are) named
नाम:
Vākya-upapada (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःof us / our
नः:
Sambandha (our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
ब्रह्मsacred power / priesthood
ब्रह्म:
Karma (इदम् के विशेष्य)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
क्षत्रम्royal power / kṣatra
क्षत्रम्:
Karma (ब्रह्म के साथ द्वन्द्व-भाव)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
पातुmay (he) protect
पातु:
Kriyā
TypeVerb
Root√पा (पालने)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
स्वाहाsvāhā (hail; offering-call)
स्वाहा:
Mantra-pada (आहुत्यनुज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/मन्त्र-शब्द)
वाट्vāṭ (ritual exclamation)
वाट्:
Mantra-pada (उद्गार/समाप्ति-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootवाट् (वैदिक निपात/उद्गार)
ताभ्यःto them (fem.)
ताभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
Mantra-pada (आहुत्यनुज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
S
Sūrya (as Gandharva)
A
Apsarases Āyuvāḥ (rays of Sūrya)