Rig Veda 9.86.45: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 45

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः । हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः ॥

Transliteration

agrégó rājā ā́pyas taviṣyate vimā́nó ahnā́ṃ bhuvaneṣv árpitaḥ | hárir ghṛtásnuḥ sudṛ́śīko arṇavó jyótīrathaḥ pavate rā́ya okyàḥ ||

Translation

الملكُ المتقدِّمُ في الطليعة، ذو الصلةِ بالمياه، يزدادُ بأسًا—يُقَدِّرُ الأيّامَ ويُثَبَّتُ في العوالم. هو اللامعُ، يقطرُ بغنىً مضيءٍ كالغِهْرِتا (ghṛta)، حسنُ المنظر، بحرٌ في سَعَتِه؛ وعلى مركبةٍ من نورٍ يجري مُتطهِّرًا نحو البيتِ الباطنِ للوفرة (rāyaḥ okya).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्रेगः: going in front; foremost
• अग्रेगः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अग्रेग (प्रातिपदिक; ‘अग्रे-ग’ = अग्रे गच्छति) अथवा ‘अग्रेग’ (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासाधारित विशेषण)

• राजा: king
• राजा: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• अप्यः: of/connected with the waters
• अप्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘waters’) → अप्य (अप्सु भवः/अप्सु जातः)

• स्तविष्यते: will be praised
• स्तविष्यते: —
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)

• विमानः: measuring out; apportioning
• विमानः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वि-मा (धातु ‘मि/मा’ = मापन/परिमाण; ‘वि’ उपसर्ग) → विमान (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘measuring out, apportioning’)

• अह्नाम्: of the days
• अह्नाम्: —
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• भुवनेषु: in the worlds/realms
• भुवनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• अर्पितः: set/placed; bestowed
• अर्पितः: Kartā
• Type: Participle
• Root: अर्प् (धातु)

• हरिः: the tawny one (Soma)
• हरिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• घृतस्नुः: ghee-flowing; rich in ghee
• घृतस्नुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: घृत + स्नु (प्रातिपदिक; ‘flowing with ghee’)

• सुदृशीकः: beautiful to behold
• सुदृशीकः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु + दृशीक (प्रातिपदिक; ‘good-looking/bright to see’)

• अर्णवः: flood; ocean; surge
• अर्णवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अर्णव (प्रातिपदिक)

• ज्योतीरथः: having a chariot of light; light-charioted
• ज्योतीरथः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् + रथ (समास; प्रातिपदिक)

• पवते: purifies itself; flows
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: पू (धातु; ‘to purify/flow’)

• रायः: of wealth
• रायः: —
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)

• ओक्यः: household; homely; abiding in the dwelling
• ओक्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ओक्य (प्रातिपदिक; ‘belonging to the house/home’, from ओकस्)