Rig Veda 9.114.4: Mandala 9, Sukta 114, Mantra 4
Sukta 9.114
Rishi: Kāśyapa (hymn context).
Devata: Soma (King Soma) with Indra in refrain.
Chandas: Jagatī.
Samhita Patha (Devanagari)
यत्ते राजञ्छृतं हविस्तेन सोमाभि रक्ष नः । अरातीवा मा नस्तारीन्मो च नः किं चनाममदिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Transliteration
yát te rājan śṛtáṃ hávis téna somā́bhi rakṣa naḥ | arātī-vā mā nas tārīn mó ca naḥ kíṃ canā́mamat índrā́yendo pári srava ||
Translation
وبذلك القُربانِ لك، أيّها الملك، المطبوخِ المُهَيَّأ المُتْقَن، يا سوما، احمِنا. لا تدَعِ العداوةَ تتجاوزُنا، ولا تدَعْ شيئًا البتّةَ يقهرُنا. يا سوما إندرا، فاضْ مُحيطًا بنا ونافذًا إلينا.
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यत्-तत् सम्बन्धः) — ‘हविः’ इत्यस्य विशेषणम्
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘ते हविः’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
श्रुतम्heard; heeded; approved
श्रुतम्:
विशेषण (हविः) / कर्मणि-भावः ‘heard/approved’
TypeParticiple (Adjective)
Root√श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
हविःoblation, offering
हविः:
कर्म (रक्ष) — ‘us (with respect to) the oblation’ / विषयः
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
तेनwith that / by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over; upon
अभि:
उपपद/दिशा-सम्बन्धः (रक्ष इत्यस्य) — ‘towards/over’
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
रक्षprotect!
रक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Root√रक्ष्
नःus / our
नः:
कर्म (रक्ष) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरा॒ती॒वाhostile one; one with enmity
अरा॒ती॒वा:
कर्तृ (तारीत् इत्यस्य) — ‘the hostile one’
TypeAdjective (used substantively)
Rootअराति-वत् (प्रातिपदिक; अराति ‘harm/hostility’ + वत्)
माdo not
मा:
निषेध (तारीत्/मदत् इत्यादि क्रियाणाम्)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (तारीत्) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद्
तारीत्should overpass/overcome (us)
तारीत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तॄ/तॄ॑ ‘to cross over, overcome’)
मोand do not / nor
मो:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा + उ (एन्क्लिटिक संधि-रूप)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (मदत्/तारीत्) — ‘us’
TypePronoun
Rootअस्मद्
किम्anything
किम्:
कर्म/विषय (मदत्) — ‘anything’
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनeven
चन:
अवधारण/अपि-अर्थः
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय; ‘even’)
अममत्became intoxicated / raged
अममत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (to be exhilarated, be intoxicated) → अममत्
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान (अममत्—‘for Indra’)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma-drop)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
परिaround; forth
परि:
उपसर्ग (स्रव) — ‘around/forth’
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow!
स्रव:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्रु (to flow)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.