Rig Veda 9.107.21: Mandala 9, Sukta 107, Mantra 21

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.107.21

Transliteration

mṛjyámānaḥ su-hástya samudré vā́cam invasi | rayíṃ piśáṅgaṃ bahuláṃ puru-spṛ́haṃ pávamānā́bhy arṣasi ||

Translation

حين تُنقّى، أيها الماهرُ اليدين، تُحرّكُ الكلمةَ (فَاتش/Vāc) في المحيطِ الفسيح. وتندفعُ جريانًا، يا بَفَمانا (Pavamāna)، حاملًا ثروةَ الإشراقِ الذهبي—غزيرةً، متعدّدةً، شديدةَ الاشتهاء.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मृज्यमानः: being purified / being cleansed
• मृज्यमानः: Kartā (स्तुत्यः सोमः) / विशेषणम्
• Type: Adjective/Participle
• Root: मृज् (धातु) → मृज्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सुहस्त्य: O good-handed (one)
• सुहस्त्य: Sambodhana (सम्बोधनः)
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: सु- + हस्त (प्रातिपदिक) → सुहस्ति (स्त्री) ; सम्बोधन-एकवचनम्

• समुद्रे: in the ocean
• समुद्रे: Adhikaraṇa (स्थान/आश्रयः)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• वाचम्: speech, voice
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• इन्वसि: you impel / set in motion
• इन्वसि: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: इन्/इन्व् (धातु; ‘to set in motion, impel, drive’)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• पिशङ्गम्: tawny, golden-brown
• पिशङ्गम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पिशङ्ग (प्रातिपदिक)

• बहुलम्: abundant
• बहुलम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बहुल (प्रातिपदिक)

• पुरुस्पृहम्: much-desired, greatly coveted
• पुरुस्पृहम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पुरु- + स्पृह (प्रातिपदिक; ‘desire, longing’) → पुरुस्पृह

• पवमान: O Pavamāna (purifying Soma)
• पवमान: Sambodhana (सम्बोधनः)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: पू (धातु ‘to purify’) → पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अभ्यर्षसि: you flow toward / rush upon
• अभ्यर्षसि: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to flow, rush’) + अभि- (उपसर्ग)