Rig Veda 7.5.6: Mandala 7, Sukta 5, Mantra 6

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7; specific attribution within 7.5 not provided in input)

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय ॥

Transliteration

tve asuryám vasavo ní ṛṇvan krátuṃ hí te mitra-maho juṣánta | tváṃ dasyū́ṃr ókaso agna ā́ja urú jyótiḥ janáyan ā́ryāya ||

Translation

فيكَ أقامَ الفاسو (Vasus) السُّلطانَ القاهر؛ ولإرادتِكَ في الفعل، يا عظيمَ الصداقة، يَسْتَلِذُّون. أنتَ تطردُ الداسيو (Dasyus) من مقاعدِهم، يا أغني السريع؛ وتُولِدُ نورًا فسيحًا للآريا (Ārya)—للنفسِ التي تختارُ الشريعةَ الصاعدة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वे: in/with you
• त्वे: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असुर्यम्: sunless; without the sun/light
• असुर्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक; अ- + सुर्य/सूर्य-सम्बद्ध)

• वसवः: the Vasus (a class of gods)
• वसवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• नि: down; in; into
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• अृण्वन्: they set in motion / they drove
• अृण्वन्: —
• Type: Verb
• Root: अृ (धातु; ‘to move/drive, set in motion’; Vedic)

• क्रतुम्: resolve; power of will; ritual intelligence
• क्रतुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• हि: for; indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ते: of you; for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मित्रमहो: O friend of bounty (Mitra-like generous one)
• मित्रमहो: —
• Type: Noun (epithet)
• Root: मित्रमघ (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/सम्बोधन-समास: ‘मित्र-’ + ‘मघ/महो’)

• जुषन्त: they enjoy/accept; they are pleased
• जुषन्त: —
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु; ‘to enjoy, be pleased, accept’)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्/त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दस्यून्: Dasyus; hostile/impious foes
• दस्यून्: Karma
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• ओकसः: from the dwelling/abode
• ओकसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: ओकस् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: —
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• आज: straightway; forth; to battle (contextual)
• आज: —
• Type: Indeclinable
• Root: आज (निपात/अव्यय; Vedic)

• उरु: wide; vast
• उरु: Karma
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light; radiance
• ज्योतिः: Karma
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• जनयन्: generating; producing
• जनयन्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: जन् (धातु; ‘to beget, produce’), causative जनय-

• आर्याय: for the Arya (noble)
• आर्याय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective (substantive)
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)