Rig Veda 7.34.6: Mandala 7, Sukta 34, Mantra 6

Sukta 7.34

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Collective divine helpers of the yajña; heroic-force requested (indraic coloring)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्मना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम् ॥

Transliteration

tmanā́ samátsu hinóta yajñáṃ dadhāta ketúṃ jánāya vīrám

Translation

بقوّة الذات، في خِضَمِّ الصدام، ادفعِ اليَجْنَا قُدُماً؛ وأقِمْ للشعب رايةَ البصيرة (كيتو)، وقوّةَ بطلٍ تهدي وتقود.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्मना: by oneself; with one’s own power
• त्मना: करण
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक; आत्मन्-सम्बद्ध) / त्मना (इन्स्ट्रु. एक.)

• समत्सु: in battles; in conflicts
• समत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक ‘समत्सु’ < समत्सर/समत्सु- ‘battle, conflict’)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• नोत: and not; nor (with emphasis ‘ut’)
• नोत: —
• Type: Indeclinable
• Root: न + उत

• हिनोत: impel; set in motion
• हिनोत: कर्तृ (अध्याहृतः ‘सः/त्वम्’), कर्म = यज्ञम्
• Type: Verb
• Root: हि (धातु) ‘to impel, set in motion, drive’

• यज्ञम्: the sacrifice; ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज् ‘to worship, sacrifice’

• दधात: let (him) place; establish
• दधात: कर्तृ (अध्याहृतः), कर्म = केतुम्
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘to place, set, establish’

• केतुम्: a banner/sign; a guiding mark
• केतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक) ‘banner; sign; light; intention’

• जनाय: for the people
• जनाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) ‘people, folk’

• वीरम्: a hero; champion
• वीरम्: कर्म (दधात्— ‘place/appoint a hero’) / अपि यज्ञस्य विशेषणार्थे
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक) ‘hero, man, champion’