Rig Veda 6.24.6: Mandala 6, Sukta 24, Mantra 6

Sukta 6.24

Rishi: Bharadvāja

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः । तं त्वाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ॥

Transliteration

ví tvad ā́po na párvatasya pṛṣṭhā́d ukthebhir indrānayanta yajñáih | táṃ tvābhíḥ suṣṭutíbhir vājáyanta ājím na jagmur girvāho áśvāḥ ||

Translation

منكَ تنفجرُ المياهُ كما تنفجرُ من ظهرِ الجبل؛ وبالأناشيدِ (أُكثا) وبالقرابينِ (يَجْنَا) ساقوا إندرا إلى الأمام. وإيّاكَ يحثّون بتسابيحَ مُحكَمةٍ نحوَ الوفرةِ (فاجا)، يا حاملَ الأناشيدِ (گِرفاهَس)، كما تحملُ الخيلُ المرءَ إلى نيلِ الظَّفَرِ في السِّباق.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, forth (as a preverb/adverb)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) / √वे (विकरणार्थे) (निरुक्त्यनुसारः)

• त्वत्: from you
• त्वत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप् (स्त्री) / आपस्- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• पर्वतस्य: of the mountain
• पर्वतस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• पृष्ठात्: from the back/ridge
• पृष्ठात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• उक्थेभिः: with hymns/recitations
• उक्थेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अनयन्त: they led/brought
• अनयन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नी (नयति)

• यज्ञैः: with sacrifices
• यज्ञैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• तम्: him (that one)
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आभिः: with these
• आभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एभिः-रूपम्

• सुष्टुतिभिः: with good praises
• सुष्टुतिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सु- + स्तुति (प्रातिपदिक)

• वाजयन्त: they strengthened/impelled (to win), they made victorious
• वाजयन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वाजय् (वाजयति) (नामधातु/कारक-प्रयोगः)

• आजिम्: battle, contest
• आजिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आजि (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• जग्मुः: they have gone / went
• जग्मुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (गच्छति)

• गिर्वाहः: O bearer of songs (Indra)
• गिर्वाहः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: गिर् + वाह (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासः; प्रातिपदिक: गिर्वाह)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)