Rig Veda 6.22.1 — Mandala 6, Sukta 22, Mantra 1
Sukta 6.22
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः । यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्त्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान् ॥
Transliteration
yá eká íd dhávyas carṣaṇīnā́m índraṃ táṃ gī́rbhir abhy àrca ābhíḥ | yáḥ pátyate vṛṣabhó vṛṣṇyā̀vān satyáḥ sátvā puru-māyáḥ sáhasvān ||
Translation
هو وحده حقّاً مَن يُدعى من جميع الشعوب: إندرا—إيّاه أُرنّم بهذه الأناشيد. يَسودُ كالثور، ممتلئاً بقوّة الفحولة؛ صادقاً في الجوهر، قوّةَ كينونةٍ حقيقية، ذا أعمالٍ كثيرة، شديدَ الطاقة.
Word by Word
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य (इन्द्रस्य) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एकःalone, single
एकः:
विशेषणम् (यः/इन्द्रः) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
निपात (बल/निश्चयार्थ)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
हव्यःworthy of oblation, to be invoked with offerings
हव्यः:
विशेषणम् (यः/इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
चर्षणीनाम्of the peoples, of men
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी): ‘of the peoples/men’
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (अभ्यर्च-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म (इन्द्रम् इति पुनरुक्त-निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns, with songs
गीर्भिः:
करण (स्तुतिभिः)
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
क्रियाविशेषण (अर्चने ‘towards/unto’)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अर्चpraise!, worship!
अर्च:
क्रिया
TypeVerb
Root√अर्च् (स्तुतौ/पूजायाम्)
आभिःwith these
आभिः:
करण (एताभिः—गीर्भिः इत्यस्य सह-निर्देशः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य (इन्द्रस्य) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पत्यतेrushes, swoops, charges
पत्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत् (गत्यर्थ; ‘to fly/charge, rush’)
वृषभःthe bull (mighty one)
वृषभः:
कर्ता (पत्यते-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वृष्ण्यावान्possessing manly power
वृष्ण्यावान्:
विशेषणम् (वृषभः/इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘manly strength, virility’) + वत्
सत्यःtrue, faithful
सत्यः:
विशेषणम् (इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
सत्वाthe strong one, the valiant
सत्वा:
विशेषण/उपाधि (इन्द्रः)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्वन्/सत्व (प्रातिपदिक; ‘strong being, valiant’)
पुरुमायःof many powers/arts, manifold in might
पुरुमायः:
विशेषणम् (इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootपुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक ‘many’) + माया (प्रातिपदिक) → बहुव्रीहिः
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
विशेषणम् (इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootसहस् (प्रातिपदिक ‘might, strength’) + वत्
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.