Rig Veda 6.19.10: Mandala 6, Sukta 19, Mantra 10
Sukta 6.19
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
नृवत्त इन्द्र नृतमाभिरूती वंसीमहि वामं श्रोमतेभिः । ईक्षे हि वस्व उभयस्य राजन्धा रत्नं महि स्थूरं बृहन्तम् ॥
Transliteration
nṛvát ta indra nṛ́tamābhir ūtī́ vaṃsī́mahi vāmáṃ śrómatebhiḥ | ī́kṣe hí vásva ubháyasya rā́jan dhā́ rátnaṃ máhi sthūráṃ bṛhántam ||
Translation
بأعظم معوناتك رجولةً، يا إندرا، نودّ أن نظفر بالخير المرغوب بإنشاداتنا الموحاة؛ فإنك تُبصر، يا ملك الثروة، كلا صنفي الغنى؛ فاجعلْ فينا إذن كنزًا عظيمًا—جسيمًا، ضخمًا، واسعًا.
Word by Word
नृवत्manly, having men (followers), heroic
नृवत्:
विशेषण (इन्द्रस्य) / सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootनृ- (प्रातिपदिक) + -वत् (मतुप्/वतुप् प्रत्यय) अथवा नृवत् (अव्यय/विशेषण)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नृतमाभिःwith the most manly/most heroic (helps)
नृतमाभिः:
करण (तृतीया) — ‘(सहायैः) …भिः’
TypeAdjective
Rootनृतम (नृ + तमप्; प्रातिपदिक)
ऊतीwith help, with aid
ऊती:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
वंसीमहिwe desire/seek, we would win
वंसीमहि:
क्रिया (कर्तृ = वयम्)
TypeVerb
Rootवस् (धातु; ‘वस’/‘वस्’ = वासयितुम्/वसुम् इच्छितुम्/प्रार्थयितुम्; वैदिके ‘वंसीमहि’ इति रूपम्)
वामम्a boon, good thing, favor
वामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
श्रोमतेभिःwith famed/renowned (ones), with praiseworthy (means)
श्रोमतेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootश्रोमत् (प्रातिपदिक; ‘श्रु’ मूलार्थ-संबद्धः: कीर्तिमत्/श्रवस्यु/प्रशस्त)
ईक्षेI behold, I look upon
ईक्षे:
क्रिया (कर्तृ = अहम्)
TypeVerb
Rootईक्ष् (धातु)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्धक/निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वस्वःof the good one/wealth-giver (Indra)
वस्वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
उभयस्यof both (kinds/sides)
उभयस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
धाplace, bestow
धा:
क्रिया (आज्ञा); कर्तृ = त्वम् (इन्द्र)
TypeVerb
Rootधा (धातु; ‘स्थापने/धारणे’)
रत्नम्treasure, jewel (gift)
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
महिgreat, mighty
महि:
विशेषण (रत्नम्)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/विशेषण; मह्/महान्-संबद्ध)
स्थूरम्strong, massive
स्थूरम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootस्थूर (प्रातिपदिक)
बृहन्तम्lofty, great, vast
बृहन्तम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.