Rig Veda 6.10.1: Mandala 6, Sukta 10, Mantra 1

Sukta 6.10

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.10)

Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुवृक्तिं प्रयति यज्ञे अग्निमध्वरे दधिध्वम् । पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा स्वध्वरा करति जातवेदाः ॥

Transliteration

puró vo mandráṃ divyáṃ su-vṛktíṃ prá-yati yajñé agním adhvaré dadhidhvam | purá ukthebhíḥ sá hí no vibhā́vā sv-adhvarā́ karati jā́tavedāḥ ||

Translation

أقيموا أَغني في المقدّمة لِـيَجْنَتِكم السائرة إلى الأمام—هو المبهِج، الإلهيّ، ذو التسبيح المحكم—في الأَدْهْفَرا (الشعيرة). فإنّه، المُنيرُ لكلّ شيء، يتقدّمنا مع الأناشيد، ويجعل مسيرَ القُربان لنا طريقًا حسنًا غيرَ منقطع—جاتافيداس.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुरः: in front, beforehand
• पुरः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (प्रातिपदिक) / पुरः (अव्यय-रूप)

• वः: for you / your
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मन्द्रम्: gladdening, pleasant (hymned)
• मन्द्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र (प्रातिपदिक)

• दिव्यम्: heavenly, divine
• दिव्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक; दिव् ‘द्युतौ’ से)

• सुवृक्तिम्: well-fashioned hymn/praise
• सुवृक्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सु-वृक्ति (प्रातिपदिक; √वृज्/√वृक् ‘वर्जने/वृञ्जने’ → ‘वृक्ति’ ‘स्तुति/रचना’)

• प्रयति: at the forward-pressing/advance (of the rite)
• प्रयति: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्र-यति (प्रातिपदिक; √यत् ‘प्रयत्ने’)

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक; √यज् ‘देवपूजासंगतिकरणदानेषु’)

• अग्निम्: Agni (the fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अध्वरे: in the rite/ceremony
• अध्वरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• दधिध्वम्: place, set (you all)
• दधिध्वम्: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (धातु; धारणे) — दधि- (रेडुप्लिकेटेड present-stem)

• पुरः: in front
• पुरः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् / पुरः

• उक्थेभिः: with hymns/recitations
• उक्थेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• नः: our / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभावा: all-shining one, radiant lord
• विभावा: Kartā (सम्बोधनार्थ-विशेषणवत्)
• Type: Noun
• Root: वि-भाव (प्रातिपदिक; √भा ‘दीप्तौ’)

• स्वध्वराः: of good rite / performing well the ceremony
• स्वध्वराः: Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-अध्वर (प्रातिपदिक; ‘good rite’)

• करति: makes, accomplishes
• करति: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु; करणॆ)

• जातवेदाः: Jātavedas (Agni, ‘knower of births/all beings’)
• जातवेदाः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: जात-वेदस् (प्रातिपदिक; √जन् ‘जन्मनि’ + वेदस् ‘ज्ञान/विद्’)