Rig Veda 6.1.8 — Mandala 6, Sukta 1, Mantra 8
Sukta 6.1
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम् ॥
Transliteration
viśā́ṃ kavíṃ viśpátiṃ śáśvatīnām nitóśanaṃ vṛṣabháṃ carṣaṇīnā́m | prétīṣaṇim iṣáyantaṃ pāvakáṃ rājántaṃ agníṃ yajatáṃ rayīṇā́m ||
Translation
أغني—كَوِيّ الشعوب (الرائي)، سيّدُ العشائر الدائمة، المُنمّي القويّ، ثورُ الأجناس البشرية—يمضي قُدُمًا بدافعٍ دافع، مُثيرًا الحركة؛ مُطهَّرًا متلألئًا؛ نارًا مَلِكيّةً مُشِعّةً، جديرةً بالعبادة، مالكةً لفيضِ العطايا (رَيِي).
Word by Word
वि॒शाम्of the clans/peoples
वि॒शाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootविś् (प्रातिपदिक: विś् ‘जन/कुल/प्रजा’)
क॒विम्the sage/poet
क॒विम्:
कर्म (स्तुत्य/वर्ण्य) — object in apposition
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
वि॒श्पतिम्the lord of the clan
वि॒श्पतिम्:
कर्म (अप्पोज़िशन) — object in apposition
TypeNoun
Rootविś् + पति (समास: विś्-पति)
शश्व॑तीनाम्of the everlasting/continuous (clans)
शश्व॑तीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)
नि॒तोश॑नम्the satisfier/pleaser
नि॒तोश॑नम्:
कर्म (अप्पोज़िशन) — object in apposition
TypeNoun
Rootनि-तोषण (कृदन्त/नाम; √तुष् ‘to please’ > तोषण ‘pleasing’, उपसर्ग: नि-)
वृष॒भम्the bull (mighty one)
वृष॒भम्:
कर्म (अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
च॑र्षणी॒नाम्of the peoples/mortals
च॑र्षणी॒नाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक: ‘मनुष्य/जन’)
प्रेती॑षणिम्the forward-impeller/leader
प्रेती॑षणिम्:
कर्म (अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootप्र-ईषणि (नाम; √इष् ‘to seek/impel’ > ईषणि ‘impulsion/impeller’, उपसर्ग: प्र-)
इ॒षय॑न्तम्impelling/driving
इ॒षय॑न्तम्:
कर्म (अप्पोज़िशन)
TypeVerb (participle)
Root√इष् (इषयति ‘impels’)
पाव॒कम्purifying
पाव॒कम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से)
राज॑न्तम्shining
राज॑न्तम्:
कर्म (अप्पोज़िशन)
TypeVerb (participle)
Root√राज् (राजते ‘shines/rules’)
अ॒ग्निम्Agni
अ॒ग्निम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय) — praised/invoked object
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
य॒ज॒तम्worthy of worship
य॒ज॒तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship/sacrifice’ से ‘पूज्य/यज्ञार्ह’)
र॒यी॒णाम्of riches/wealth
र॒यी॒णाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक: ‘धन/समृद्धि’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.