Rig Veda 5.42.5 — Mandala 5, Sukta 42, Mantra 5

Sukta 5.42

Rishi: Atri (Ātreya tradition) — traditional attribution for RV 5.42

Devata: Multi-devatā (invocation of Bhaga, Savitṛ, Indra; allied powers Ṛbhukṣan/Vāja/Puraṃdhi)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas) — typical for RV 5.42 verses

Samhita Patha (Devanagari)

देवो भगः सविता रायो अंश इन्द्रो वृत्रस्य संजितो धनानाम् । ऋभुक्षा वाज उत वा पुरंधिरवन्तु नो अमृतासस्तुरासः ॥

Transliteration

devó bhágaḥ savitā rāyó áṃśa índro vṛtrásya saṃjító dhánānām | ṛbhukṣā́ vājá utá vā púraṃdhir ávantu no amṛ́tāsas turā́saḥ ||

Translation

ليمنحْنا الإلهُ بهاگا المتلألئ، وسافيتَر المُحرِّك، نصيبَ (أَمْشَ) فيضِ غنانا؛ وليَغْلِبْ لنا إندرا، قاهرُ فِرْتْرا المُغطّي، الدَّنا—الثرواتِ الحقّة. وليرعَنا ويحفظْنا رِبْهُكْشان وفاجا، وكذلك بورَنْدْهي—الذكاءُ المُبصِرُ على السداد—أولئك الخالدون السِّراع.

Word by Word

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• भगः: Bhaga (the distributor of fortune)
• भगः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• रायः: of wealth
• रायः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: राय्/रयि (प्रातिपदिक)

• अंशः: portion; share
• अंशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अंश (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वृत्रस्य: of Vṛtra
• वृत्रस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• संजीतः: victorious (having conquered)
• संजीतः: Kartā (as epithet of Indra)
• Type: Adjective
• Root: सम् + जि (धातु) → संजीत (कृदन्त/भूतकृदन्त)

• धनानाम्: of treasures; of riches
• धनानाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• ऋभुक्षाः: the Rbhukṣas (Rbhus)
• ऋभुक्षाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋभुक्षन्/ऋभुक्ष (प्रातिपदिक; वैदिक देव-नाम)

• वाजः: Vāja (Prize/Strength; a deity/name)
• वाजः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• वा: or; indeed
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• पुरंधिः: Purandhi (Abundance/Plenty)
• पुरंधिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पुरंधि (प्रातिपदिक; देवी-नाम)

• अवन्तु: may they protect
• अवन्तु: (main verb) —
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) ‘रक्षणे/पालने’

• नः: us; for us
• नः: Karma (object: us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमृतासः: immortal ones
• अमृतासः: Kartā (as epithet of the invoked deities)
• Type: Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• तुरासः: swift; impetuous; strong
• तुरासः: Kartā (co-epithet)
• Type: Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक; ‘swift/overpowering’)