Rig Veda 3.6.11: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 11

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)

Devata: Agni (bestower of iḷā, rayi, and progeny)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

Transliteration

iḷā́m agne purudáṃsaṃ saníṃ góḥ śaśvattamáṃ havamānā́ya sādha | syā́n naḥ sūnús tánayo vijā́vā́gne sā́ te sumatír bhūtv asmē ||

Translation

يا أغني، أتمِمْ للمنادي «إيلا» (Iḷā) الغنيةَ بالقوى الكثيرة، مكسبًا دائمًا من «البقرة» (goḥ)، وبلوغًا ثابتًا للنور. لِيَكُنْ لنا ابنٌ، نسلٌ نامٍ، ظافرٌ في معركةِ الحياة. يا أغني، فلتكن تلك نعمتَكَ ذاتَ الفكرِ الحسن فينا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इळाम्: Iḷā (the goddess of nourishment/oblation)
• इळाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक) / इडा

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुदंसम्: of many wondrous deeds
• पुरुदंसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरुदंस (प्रातिपदिक; पुरु- + दंस)

• सनिम्: gain, winning
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘प्राप्ति/लाभ’)

• गोः: of the cow; of cattle
• गोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• शश्वत्तमम्: most enduring, ever-lasting
• शश्वत्तमम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (अव्यय/प्रातिपदिक) + तमप्

• हवमानाय: to the one who is invoking (you)
• हवमानाय: सम्प्रदान
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √ह्वे (ह्वा) ‘आह्वाने’ → हवमान (वर्तमानकृदन्त)

• साध: grant; accomplish
• साध: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √साध् ‘सिद्धौ/साधने’

• स्यात्: may he be
• स्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् ‘भुवि’

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुः: son
• सूनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयः: offspring
• तनयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• विजावा: strong/impetuous; vigorous
• विजावा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विजाव (प्रातिपदिक; वि- + जाव ‘वेग/बल’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सा: that; she/it (that one)
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुमतिः: good will; gracious favor
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक; सु- + मति)

• भूतु: let it be
• भूतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू ‘भवने’

• अस्मे: among us; for us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)