Rig Veda 3.58.5: Mandala 3, Sukta 58, Mantra 5

Sukta 3.58

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (cycle attribution)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तिरः पुरू चिदश्विना रजांस्याङ्गूषो वां मघवाना जनेषु । एह यातं पथिभिर्देवयानैर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम् ॥

Transliteration

tirás purū́ cid aśvinā rájāṁsy āṅgūṣó vām maghavānā jánēṣu | éha yātaṁ pathíbhir devayā́naiḥ dásrāv imé vām nidháyo mádhūnām ||

Translation

عبر عوالمَ كثيرةٍ (رَجَس)، يا أشفين، تمضي صيحةُ مُلهِمِكما بين الشعوب، يا ذوي العطاء. هَلُمّا إلى هنا في مسالكَ الإلهةِ؛ يا صانعي العجائب (دَسرا)، ها هي ذخائرُكما من لذّةٍ عسليّة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तिरः: across; beyond; past
• तिरः: Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण—गमनस्य देश/रीतिः)
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् (अव्यय-प्रातिपदिक) < PIE *ter- ‘to cross/over’

• पुरू: many; numerous
• पुरू: Karma (विशेषणरूपेण कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: पुरु (प्रातिपदिक) ‘many, much’

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय) ‘even, indeed’

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: — (सम्बोधन)
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक) ‘the Aśvins’

• रजांसि: regions; spaces
• रजांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक) ‘space, region; dust’

• आङ्गूषः: the hymn; chant
• आङ्गूषः: Kartā (स्तुतिरूपः कर्ता—‘स्तुतिः … [अस्ति/भवति]’)
• Type: Noun
• Root: आङ्गूष (प्रातिपदिक) ‘hymn, chant, praise’

• वाम्: of you two; for you two
• वाम्: Sampradāna/Adhikaraṇa (स्तुत्यर्हयोः—‘for you two / of you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मघवाना: O bountiful ones
• मघवाना: — (सम्बोधन)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) ‘bountiful, generous’

• जनेषु: among the peoples
• जनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) ‘people, men’

• एह: hither; here
• एह: Adhikaraṇa (गमनस्य देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: एह (अव्यय) ‘hither, here’

• यातम्: come; go (you two)!
• यातम्: — (आह्वान/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) ‘to go’

• पथिभिः: by paths
• पथिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पथि/पथ (प्रातिपदिक) ‘path, way’

• देवयानैः: godward; divine
• देवयानैः: Karaṇa (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: देवयान (प्रातिपदिक) ‘god-going, leading to the gods; divine’

• दस्रा: O wondrous ones
• दस्रा: — (सम्बोधन)
• Type: Noun/Adjective (epithet used vocatively)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक) ‘wondrous, skillful; the Aśvins’ epithet’

• इमे: these
• इमे: Kartā (निधयः इत्यस्य सह)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• निधयः: treasures; stores
• निधयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक) ‘treasure, store’

• मधूनाम्: of honeyed drinks; of sweets (nectars)
• मधूनाम्: सम्बन्ध (Genitive—‘of sweets/nectars’)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक) ‘sweet drink; honey; soma’