Rig Veda 3.5.4: Mandala 3, Sukta 5, Mantra 4
Sukta 3.5
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5)
Devata: Agni identified with Mitra/Varuṇa functions
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
मित्रो अग्निर्भवति यत्समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः । मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम् ॥
Transliteration
mitró agnír bhavati yát samiddhó mitró hotā́ váruṇo jātávedāḥ | mitró adhvaryúr iṣiró damū́nā mitráḥ síndhūnām utá párvatānām ||
Translation
يصيرُ أَغني مِترا حين يُوقَد؛ وهو مِترا بوصفه Hotṛ، وهو فَرونا بوصفه Jātavedas. وهو مِترا بوصفه Adhvaryu—سريعًا، سيّدَ الدار؛ مِترا للأنهار، وكذلك للجبال.
Word by Word
मित्रःMitra (the deity / friendly one)
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
भवतिbecomes / is
भवति:
—
TypeVerb
Root√भू
यत्when / inasmuch as
यत्:
अधिकरण/सम्बन्ध (यदा-तदा सम्बन्ध)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समिद्धःkindled, enkindled
समिद्धः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (past passive)
Rootसम्-√इन्ध् (कृदन्त: क्त)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
होताHotṛ (invoking priest)
होता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; RV रूप: होता)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
जातवेदाःJātavedas (Agni, ‘knower of births/creatures’)
जातवेदाः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषण/नाम)
TypeNoun/epithet
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अध्वर्युःAdhvaryu (officiating priest)
अध्वर्युः:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
इषिरःvigorous, impetuous
इषिरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootइषिर (प्रातिपदिक)
दमूनाhouse-abiding, domestic (staying in the house)
दमूना:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootदमून (प्रातिपदिक; RV विशेषण)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
सिन्धूनाम्of the rivers
सिन्धूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात/अव्यय)
पर्वतानाम्of the mountains
पर्वतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.