HomeRig VedaMandala 3Sukta 31Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 3.31.13: Mandala 3, Sukta 31, Mantra 13

Sukta 3.31

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

मही यदि धिषणा शिश्नथे धात्सद्योवृधं विभ्वं रोदस्योः । गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ॥

mahī́ yádi dhiṣáṇā śiśnáthe dhā́t sadyó-vṛ́dhaṃ vibhváṃ rodasyoḥ | gíro yásmin anavadyā́ḥ samīcī́r víśvā índrāya táviṣīr anuttā́ḥ ||

حين تُوقَدُ الدِّهيصَنَا (dhīṣaṇā: الفَهْمُ المُلهَم) العظيمة وتُقيمُ عملَها، تُنمِّي في الحال القُوَّةَ الشاملةَ الكُلَّ بين العالَمَين. وفيه كلماتٌ لا عيبَ فيها، منسجمةٌ—كلُّ قُوَّةٍ لا تُقاوَمُ مُهداةٌ لإندرا، لا يُدانيها شيء.

महीthe great (one)
मही:
Kartā
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) < मह् ‘महत्त्वे/वृद्धौ’
यदिif/when
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
धिषणाinspiration; sacred thought (Dhīṣaṇā)
धिषणा:
Kartā
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
शिश्नथेthou art stirred/impelled; thou bestirrest thyself
शिश्नथे:
TypeVerb
Rootशिश्नथ् (धातु; Vedic) / शिश्नथते (आत्मनेपद)
धात्he placed/established
धात्:
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारण/स्थापन’
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
वृधम्growing; increasing
वृधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृध (प्रातिपदिक) < √वृध् ‘वृद्धौ’
विभ्वम्all-pervading; mighty, expansive
विभ्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविभ्व (प्रातिपदिक) < √भू/भव् (विस्तार/समर्थ्य) (Vedic adj.)
रोदस्योःof the two worlds (heaven and earth)
रोदस्योः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचन-शब्द) ‘द्यावापृथिव्यौ’
गिरःsongs; hymns
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक) < √गॄ/गिर् ‘स्तुतौ/वाचि’
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनवद्याःblameless; faultless
अनवद्याः:
Kartā (विशेषणम् ‘गिरः’)
TypeAdjective
Rootअनवद्य (प्रातिपदिक) = अ- + अवद्य ‘दोष’
समीचीःright-directed; fitting, proper
समीचीः:
Kartā (विशेषणम् ‘गिरः’)
TypeAdjective
Rootसमीची (प्रातिपदिक) < सम् + अञ्च् ‘प्रत्यञ्चने’
विश्वाःall
विश्वाः:
Kartā (विशेषणम् ‘तविषीः’)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तविषीःpowers; mighty energies
तविषीः:
Kartā
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक) < √तव्/तू ‘बल’ (Vedic)
अनुत्ताःunthrust back; unrepelled; unsurpassed
अनुत्ताः:
Kartā (विशेषणम् ‘तविषीः’)
TypeAdjective
Rootअनुत्त (प्रातिपदिक) = अ- + नुत्त/उत्त ‘pushed/urged’ (< √नुद् ‘प्रेरणे’)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App