Rig Veda 3.24.5: Mandala 3, Sukta 24, Mantra 5

Sukta 3.24

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.24)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.24; requires metrical verification on full hymn)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने दा दाशुषे रयिं वीरवन्तं परीणसम् । शिशीहि नः सूनुमतः ॥

Transliteration

agne dā́ dāśúṣe rayím vī́ravantaṁ parī́ṇasam | śiśī́hi naḥ sū́numataḥ ||

Translation

يا أغني، هَبْ للواهِبِ (مُقَدِّمِ القُربان) رَيِي—امتلاءَ الكينونة في الباطن—غنيًّا بالقوى البطولية، تامًّا في وفرة عطائه. صَقِّلْنا وأَتْمِمْنا، يا ابنَ القوّةِ المُلهِمة، لكي تصيرَ نيّةُ روحِنا أداةً مُضيئة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative address)
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• दा: give!
• दा: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दा (√दा ‘देणे/दाने’)

• दा: give, give!
• दा: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: दा (√दा ‘देणे/दाने’)

• दाशुषे: to the worshipper/giver (patron)
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun (agent noun used for recipient)
• Root: दाशु- (√दाश्/दश् ‘पूजने/दानकर्मणि’ → ‘दाता/यजमान’)

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• वीरवन्तम्: having heroes/sons, manly
• वीरवन्तम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वीर-वन्त् (वन्त्-प्रत्ययान्त विशेषण)

• परीणसम्: abundant, full, overflowing
• परीणसम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Noun used adjectivally
• Root: परीणस्- (प्रातिपदिक; ‘परि-’ उपसर्गयुक्त ‘पूर्णता/समृद्धि’ अर्थ)

• शिशीहि: strengthen, sharpen, make vigorous
• शिशीहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: शिश्/शिशी (√शिश् ‘तीक्ष्णीकरणे/प्रेरणे/बलवर्धने’; वैदिक प्रयोग)

• नः: us / for us
• नः: कर्म/सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुमतः: of (one) having sons / son-blessed
• सूनुमतः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (genitive dependent)
• Root: सूनु-मत् (मत्-प्रत्ययान्त विशेषण ‘having sons’)