Rig Veda 3.19.1: Mandala 3, Sukta 19, Mantra 1

Sukta 3.19

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं होतारं प्र वृणे मियेधे गृत्सं कविं विश्वविदममूरम् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्राये वाजाय वनते मघानि ॥

Transliteration

agníṃ hótāraṃ prá vṛṇe miyédhe gṛ́tsaṃ kavíṃ viśvavíd amū́ram | sá no yakṣad devátātā yajī́yān rāyé vā́jāya vanate maghā́ni ||

Translation

أختارُ أغني هوتارًا، كاهنَ الاستدعاء، في ملتقى اليَجْنَا؛ أغني الشاعرَ الملهم (كافي)، العالِمَ بكلّ شيء، غيرَ المُلتَبِس. فليُقِمْ لنا القربانَ، مُثبِّتًا الألوهيّات في الداخل؛ وهو الأجدرُ بالتقدمة، يَكسبُ لنا وفرةَ الكينونة (رَايَة) وقوى الإتمام (فاجا)، والعطايا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as object)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• होतारम्: the Hotṛ-priest (invoker)
• होतारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक; √हु ‘यज्/आहुति-करणे’ से)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वृणे: I choose
• वृणे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृञ्) ‘वरणे/चयन’

• मियेधे: bountiful, reward-giving
• मियेधे: —
• Type: Adjective
• Root: मियेध- (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• गृत्सम्: wise, shrewd
• गृत्सम्: —
• Type: Adjective
• Root: गृत्स- (प्रातिपदिक)

• कविम्: seer, poet
• कविम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• विश्वविदम्: all-knowing
• विश्वविदम्: —
• Type: Adjective
• Root: विश्व-विद् (समास; √विद् ‘ज्ञाने’)

• अमूरम्: unfailing, not foolish
• अमूरम्: —
• Type: Adjective
• Root: अमूर- (प्रातिपदिक; न-प्रत्यय/अ-निषेध)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us, for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• यक्षत्: may he worship/offer
• यक्षत्: —
• Type: Verb
• Root: √यज् ‘देवपूजासंगतिकरणदानेषु’ (वैदिक: यक्ष्-आदेश)

• देवताता: with/through the host of gods, divine powers
• देवताता: करण
• Type: Noun
• Root: देवता- (प्रातिपदिक) + -ता (भाव/समूह); वैदिक रूप ‘देवताता’

• यजीयान्: more worthy of worship
• यजीयान्: —
• Type: Adjective
• Root: यजीयस्- (तुलनात्मक/अतिशय; √यज् से)

• राये: for wealth
• राये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि- (प्रातिपदिक)

• वाजाय: for prize/strength
• वाजाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• वनते: wins, obtains
• वनते: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √वन् ‘लाभे/प्राप्तौ’

• मघानि: gifts, bounties
• मघानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: मघ- (प्रातिपदिक; ‘दान/उपहार’)